بررسی نقش آزمون‌های مجازی درکاهش استرس از دیدگاه استادان و دانشجویان دانشگاه پیام‌نور

نویسندگان

1 گروه برنامه ریزی درسی، واحد مرند، دانشگاه آزاد اسلامی ، مرند، ایران

doi
10.22061/jte.2018.3319.1848
چکیده

پیشینه و اهداف: استرس امتحان یکی از استرس­های موقعیتی است که با عملکرد و پیشرفت تحصیلی میلیون­ها دانش‌آموز و دانشجو در مراکز آموزشی رابطة تنگاتنگ دارد. افراد دارای استرس امتحان بالا بر خلاف افراد دارای استرس امتحان پائین که اغلب به متغیرهای مرتبط با تکلیف توجه دارند به متغیرهای مرتبط با خود توجّه می‌کنند. به بیان دیگر، افراد دارای استرس امتحان در طی امتحان نگران و دلواپس هستند. افراد دارای اضطراب و استرس امتحان بالا در مقایسه با افراد دارای اضطراب و استرس امتحان پایین حواس‌پرتی بیشتری دارند و از خودشان ناراضی‌ترند. این افراد وقتی که در یک موقعیت ارزیابی قرار می‌گیرند، از خود پاسخ­های منفی و خود مدارانه‌ای نشان می‌دهند که موجب می‌شود گذشت زمان آهسته‌تر به نظر آید و در انجام تکلیف در دست اقدام اختلال بوجود می‌آید. استرس امتحان مرکب از سه مؤلفه مهم نگرانی، هیجان‌پذیری و واکنش جسمانی است. اثرات منفی استرس امتحان بر پیشرفت تحصیلی در تحقیقات زیادی تأیید شده است.علت عمدة افت عملکرد این است که افراد دارای استرس امتحان نمی‌توانند به بخش­های مرتبط با تکلیف توجه کنند و افکار نامربوطی به ذهنشان خطور می‌کند که مانع از پیشرفت آن­ها می‌شود. عوامل زیادی می­توانند استرس امتحانات را در بین دانشجویان پیام نور کاهش دهند؛ یکی از مهم­ترین این عوامل نقش برگزاری آزمون­های مجازی می­باشد. آموزش مجازی یا آموزش الکترونیکی شیوه جدید یادگیری از راه دور، و مبتنی بر شبکه اینترنت- اینترانت می‌باشد. در این شیوه­ی آموزش، منابع مورد نیاز از طریق شبکه اینترنت دراختیار دانشجویان قرار گرفته و دانشجویان می­توانند در­هر­زمان و درهرمکان, از منابع آموزشی جهت یادگیری استفاده کنند. در این روش از ابزارهایی مانند قالب­های تعاملی، شبیه­سازی، کلاس آنلاین، تمرین­ها، آزمون های مجازی، فیلم، تصویر و صوت، بر اساس استانداردهای رایج آموزشی، امکان آموزش مخاطبان را فراهم می­سازد. این پژوهش باهدف بررسی نقش آزمون­های مجازی در کاهش استرس از دیدگاه استادان و دانشجویان دانشگاه پیام نور مرند درسال تحصیلی1395-1396انجام گرفته است. روش ها: این تحقیق از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت توصیفی- پیمایشی و از نظر روش جمع آوری داده ها از نوع میدانی می باشد. جامعه آماری پژوهش حاضر شامل اساتید و دانشجویان دانشگاه پیام نور مرند به تعداد1896می باشد (تعداد جامعه آماری دانشجویان1740 و اساتید156 نفر). تعداد نمونه آماری دانشجویان بر اساس جدول مورگان293  نفرو تعداد نمونه آماری اساتید27 نفر است. روش نمونه گیری برای هر دو گروه روش نمونه گیری طبقه ای نسبی است. ابزار اندازه گیری در پژوهش حاضر، دو پرسشنامه است. پرسشنامه اول، پرسشنامه استاندارد آموزش مجازی و پرسشنامه دوم محقق ساخته می‌باشد. روایی پرسشنامه‌ها حاضر توسط اساتید متخصص مورد تایید قرار گرفته است. در بررسی پایایی این آزمون، میزان همسانی درونی با استفاده از روش آلفای کرونباخ محاسبه گردیده که برای پرسشنامه استاندارد آموزش مجازی 91.0 و برای پرسشنامه محقق ساخته 0.87 می باشد. برای تحلیل داده­ها در سطح آمار توصیفی از نمودار، درصد و فراوانی و در سطح آمار استنباطی از آزمون همبستگی پیرسون و رگرسیون استفاده شده است.یافته ها: از این مطالعه نتایج زیر حاصل شده است: برگزاری آزمون­های مجازی در کاهش نگرانی نقش دارد؛ برگزاری آزمون­های مجازی در کاهش هیجان‌پذیری نقش دارد؛ برگزاری آزمون­های مجازی در کاهش انجام واکنش­های جسمانی نقش دارد.نتیجه گیری: نتایج بدست آمده نشان داد آزمون‌های مجازی در کاهش نگرانی، کاهش هیجان پذیری و کاهش واکنش های جسمانی نقش دارد بنابراین برای کاهش میزان استرس در دانشجویان و به بوجود آوردن شرایط لازم برای کاهش استرس توصیه می‌شود زیر ساخت‌های آزمون‌های مجازی جهت کاهش استرس در دانشگاه‌ها توسعه و نهادینه شود.