بررسی انتقادی فیزیکالیسم به مثابه پیش‌فرض معیار روانی در توجیه این‌همانی شخصی

نویسندگان

1 دکتری فلسفه اسلامی، گروه فلسفه و کلام، دانشکده فلسفه و اخلاق، دانشگاه باقر العلوم(ع)، قم، ایران.

2 استاد گروه فلسفه و کلام، دانشکده فلسفه و اخلاق، دانشگاه باقر العلوم(ع)، قم، ایران.

doi
10.22099/jrt.2024.50400.3061
چکیده

این­همانی شخصی به معنای بقای هویت واحد و مستمرِّ شخص در طول زمان، امری وجدانی است. در تحلیل عقلی و فلسفی از ملاک و معیارِ این­همانی مذکور، نظریات متفاوتی بیان شده است. معیار روانی، «استمرار روانی» را عامل بقایِ وحدت و هویت شخص می­داند. برای بررسی این نظریه، لازم است مبانی و پیش­فرض­های نظریة مذکور، مورد نقد و ارزیابی قرار گیرد. به همین منظور با روش تحلیلی-انتقادی نشان داده­ایم که معیار روانی، ریشه در تبیین فیزیکالیستی از پدیده­های ذهنی مانند «این­همانی ذهن و مغز»، «رفتارگرایی» و «کارکردگرایی» دارد. بررسی­های این مقاله نشان می­دهد تبیین فیزیکالیستی از ذهن و پدیده­های ذهنی، با اشکالات و کاستی­های متعددی روبه‌رو است. این مطلب ما را به آن می­رساند که معیار روانی، علاوه‌بر آنکه نمی­تواند معیار صحیحی در تحلیل این­همانی شخصی ارائه کند، خودش نیز دارای مجموعه­ای از اشکالات مبنایی است. بطلان معیار روانی در توجیه این­همانی شخصی، زمینه را برای توجیهِ این­همانی شخصی براساس جوهر مجرد نفسانی هموار می­ سازد.