ارزیابی ویژگی‌های فیزیکی‌شیمیایی و ضدمیکروبی نانولیپوزوم حاوی اسانس کاکوتی‌کوهی (Ziziphora clinopodioides)

نویسندگان

1 گروه صنایع غذایی، دانشگاه آزاداسلامی قوچان

2 گروه صنایع غذایی- مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی

doi
10.22092/fooder.2020.127106.1231
چکیده

درون‌پوشانی اسانس‌های خوراکی در نانولیپوزوم‌ها، روشی مؤثر برای محافظت از تخریب آنها در مقابل نور، اکسیژن و عوامل شیمیایی است. در این مطالعه، نانولیپوزوم‌های حاوی اسانس کاکوتی‌کوهی با غلظت‌های مختلف لستین-کلسترول (30-30، 40-20، 50-10 و 60-0 میلی‌گرم) با استفاده از روش هیدراتاسیون لایهنازک-امواج فراصوت تهیه شد. از روش اسپکتروسکوپی GC-Mass برای مطالعه ترکیب‌های تشکیل دهنده اسانس استفاده شد. نتایج نشان داد که پولگون (05/49%) عمده‌ترین ترکیب اسانس است. اندازه ذرات، شاخص پراکندگی، پتانسیل زتا و کارایی سیستم درون‌پوشانی برای تعیین ویژگی‌های فیزیکی ارزیابی شد. فعالیت ضدباکتریایی نانولیپوزوم‌ها بر علیه باکتری اشریشیا کلی O157H:7 با استفاده از روش انتشار در آگار به کمک دیسک بررسی و حداقل غلظت بازدارندگی رشد (MIC) و حداقل غلظت کشندگی (MBC) تعیین شد. اندازه ذرات و شاخص پراکندگی به‌ترتیب در محدوده 6/88-97/121 نانومتر و 114/0-169/0 قرار داشتند. نتایج بررسی‌ها نشان می‌دهد استفاده از بالاترین غلظت کلسترول برای آماده‌سازی نانولیپوزوم‌های حاوی اسانس موجب افزایش اندازه و شاخص پراکندگی شده ولی کارایی درون‌پوشانی را کاهش داده است. معلوم شد غلظت کلسترول تأثیر معنی‌داری بر پتانسیل زتا ندارد و فقط نمونه حاوی 30 میلی‌گرم کلسترول، پتانسیل زتای بیشتری دارد. MIC و MBC نانولیپوزوم فاقد کلسترول حاوی اسانس به‌ترتیب 14 و 14 و نمونه کنترل (اسانس) 15 و 30 میکروگرم بر میلی‌لیتر بود که با افزایش میزان کلسترول در نمونه‌ها از شدت ویژگی ضدمیکروبی نانولیپوزوم‌ها کاسته شد. نتایج این مطالعه نشان می‌دهد نانولیپوزوم می‌تواند حامل مناسبی برای اسانس کاکوتی‌کوهی به‌منظور کنترل رشد اشریشیا کلی باشد.