اعتلای روند آموزش فنی‌حرفه ای در ایران

نویسندگان

1 گروه معماری و شهرسازی ، دانشکده مهندسی معماری و شهرسازی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجائی، تهران.ایران

2 دانشگاه تربیت دبیر شهید رجائی، تهران، ایران

3 گروه معماری و شهرسازی ، دانشکده مهندسی معماری و شهرسازی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجائی، تهران.ایران

doi
10.22061/jte.2018.3579.1899
چکیده

پیشینه و اهداف: آموزش­های فنی­حرفه­ای، نقش مهمی را در توسعه اشتغال مولد، بهبود فضای کسب و کار، استفاده­ی بهینه از فرصت­ها و افزایش کارایی در اقتصاد جامعه بر عهده دارد. لذا افراد پس از به دست آوردن دانش و مهارت­های تخصصی در زمینه­های مختلف می­توانند در شغل­های مناسب به فعالیت بپردازند و به عنوان کارآفرین پاسخگوی نیاز اصلی کشور در الویت گسترش آموزش­ها و مهارت­های فنی­­حرفه­ای باشند. یکی از مهم­ترین بخش­های نظام آموزشی هر کشور، برنامه نظام آموزش فنی­حرفه­ای است. توجه به آن از جمله خط مشی­های اساسی کشورها برای تربیت نیروی انسانی کارآمد در سطح پیش از دانشگاه به شمار می­آید. از سوی دیگر نیز نقش و اهمیت به­سزای آموزش فنی­حرفه­ای در تحقق اهداف اقتصادی، اجتماعی و فردی از تیررس پژوهش­ها دور نمانده است. از دیرباز ارزیابی وضعیت عملکرد سازمان­های متصدی امر تربیت کارورزان و متخصصین کارآمد و ماهر در حوزه فنی­حرفه­ای کشور، نشان­دهنده ضرورت پرداختن به این امر به عنوان نیاز اصلی جامعه درحال توسعه ایران بوده است. لذا با بررسی وضعیت ضرورت­های ایجابی جامعه فنی­حرفه­ای کشور در تامین نیروی انسانی کارآمد، به موضوع آسیب­شناسی وضع موجود، پرداخته ­شده است. با در نظر گرفتن عوامل همراستا با اهداف راهبردی و تعاملات بین المللی (همچون نهادهای آیسسکو و یونیوک در سازمان ملل)، تدوین طرح مداخله برای بهبود شرایط حاضر الزامی می­گردد.روش ها: روش پژوهش مقاله حاضر با بررسی توانمندی سازمان­های فعال آموزش فنی­حرفه­ای در ایران و جمع­آوری مستندات مربوط به اهداف و فعالیت­های سازما­ن­های سیاستگذار و مجری؛ تبیین میزان توجهات و حساسیت­های تخصصی تحقیق شده طی سالیان اخیر انجام پذیرفته است. جامعه آماری شامل تحقیقات انجام شده تاکنون و ابزار تحقیق تحلیل روند تحولات آموزش فنی­حرفه­ای است.یافته‌ها: دستاورد تحقیق نیز، راهکار مناسب بهبود روند آموزش فنی­حرفه­ای ایران می­باشد. از مهمترین عوامل کارآمدسازی در این پژوهش؛ توجه به وضعیت جذب و اشتغال به میزان 21%، لزوم تحول نظام آموزشی به میزان 13% و فرآیند یاددهی- یادگیری  به میزان 8.5%  در کنار دیگر عوامل مشاهده شده­اند.نتیجه‌گیری: بررسی روند تحقیقات مربوط به آموزش­های فنی­حرفه­ای در طی سال­های 1388 تا 1396 در سالیان اخیر نشان می­دهد که اولویت­های تحقیق براساس شرایط روز جامعه فنی­حرفه­ای به ترتیب عبارت از: ارائه راهکار، عوامل دروندادی و بروندادی، مطالعات تطبیقی، لزوم بازبینی و تحول الگوگیری با اهداف جهانی، بررسی وضعیت اشتغال و جذب هنرجویان، ویژگی­های شخصیتی هنرجویان، ارائه مدل استاندارد ارزیابی عملکرد، محیط آموزشی، بررسی کتب فنی­حرفه­ای، عوامل ایجاد گرایش دانش آموزان، متغیرهای درونی اثرگذار بر عملکرد، بررسی عدم گرایش دانش­آموزان به آموزش فنی­حرفه­ای و نهایتاً موانع توسعه آموزش فنی­حرفه­ای به طور مشخص تاثیرگذار آموزش فنی­حرفه­ای در توسعه پایدار نظام فنی­حرفه­ای کشور می­باشد.