زبانهای محلی ایران و دورنمای آینده
نویسندگان
1 دکترای زبانشناسی دانشگاه علامه طباطبایی
doi
چکیده
عصر حاضر، بدون شک، عصر تغییرات وسیع، تحولات سریع و پویایی مفرط است. آثار چنین تحولات ناگهانی در تغییرات پیوستة فنآورانه، فرهنگ مادی، اکوسیستمها و حتی ارزشهای اخلاقی حاکم بر جامعة ما قابل مشاهده است. یکی از پیامدهای بارز این وضعیت، زبانهایی هستندکه دیگر کسی با آنها تکلم نمیکند. این پدیده ـ مرگ زبان ـ و عوامل و شرایطی که به آن دامن میزند، به اختصار در بخش ابتدایی این مقاله مورد بحث قرار گرفتهاند و به دنبال آن پیشینة مطالعات انجام شده در این زمینه آمده است. کشور ما، ایران، از تاریخ و پیشینة طولانیِ گروههای قومی متنوع برخوردار است که هر کدام از آنها زبان بومی خود را دارند. در سالهای اخیر، شرایطی که وصف آن در بالا گذشت، این زبانها را در معرض خطر انقراض قرار است. بخش اصلی این مقاله به گزارش یافتههای چند مطالعة میدانی در خصوص کاربرد و جایگاه اجتماعی زبانهای محلی ایران و نگرشهای گویشوران نسبت به زبان مادریشان میپردازد. بخش پایانی مقاله نیز شامل پیشنهادهایی برای بهبود وضع موجود به منظور حفظ زبانهای در معرض خطرِ ایران است.