مسائل بنیادین انسان و هستی در پرسشهای خیام و پاسخهای نظامی
نویسندگان
1 دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه گلستان
doi
10.22059/jrm.2022.339814.630314چکیده
خیام در رباعیات در باب مسائل بنیادین انسان و هستی موضوعات یا پرسشهایی را مطرح کرده و از همان روزگار واکنشهایی را برانگیخته است. کسانی چون نجم رازی در عوض نقد اندیشه، شخص او را نقد و هجو کردهاند. از دیگرسو در مخزن الاسرار نظامی مفاهیم، نمادها و تصاویری را میتوان دید که عیناً یا با تفاوتهای جزئی در رباعیات خیام به کار رفته است و به نظر میرسد پاسخی به آن اشعار باشد. پس از تحلیل و طبقهبندی این مفاهیم و تصاویر در سطح مسائل بنیادین انسان و هستی این نتیجه به دست آمد که نظامی با برگرفتن مفاهیم و تصاویر خیام و موضوعات و مسائلی که او مطرح کرده بود از منظری عرفانی به آن پاسخ داده و برونشدی از آن حیرانی فلسفی ارائه کرده است.