بررسی چالش‌های مدیریت منابع محیطی در مناطق روستایی (نمونه موردی: شهرستان بینالود)

نویسندگان

1 دانشگاه فردوسی مشهد

2 دانشگاه فردوسی مشهد

doi
10.22067/geo.v0i0.69713
چکیده

با توجه به اینکه مناطق روستایی بخش عمده‌ای از منابع طبیعی را در برمی­گیرند؛ برنامه‌ریزی جهت رفع مسائل و به‌کارگیری شیوه‌های کارآمد، جهت بهره‌برداری و مدیریت بهینه­ آن می­تواند راهگشای بسیاری از مشکلات زیست‌ محیطی و اقتصادی – اجتماعی در زمینه توسعه روستاها باشد. روش تحلیل داده­ها با استفاده از مدل فرایند تحلیل شبکه‌‌ای است که پس از تنظیم پرسشنامه در اختیار 22 نفر از کارشناسان خبره قرار گرفت که با نظرسنجی از آنان، وزن­های مناسب هر معیار و زیر معیار تعیین شد. یافته­ها حاکی از آن است چالش­هایی ازجمله عدم وجود دستورالعمل تخصـصی ارزیـابی بـرای هـر یـک از پروژه­های مشمول ارزیابی محیطی، عدم غربالگری در ارزیابی اثرات منابع محیطی، مشخص نبودن بحث منابع محیطی در آمایش سرزمین و جایگاه قانونی، فقدان اصلاح نظام بهره‌برداری از منابع طبیعی و مهار عوامل ناپایدار، عــدم بازدارنــدگی و ضــمانت اجرایــی در قــوانین ارزیــابی منابع محیطی که به ترتیب دارای ضریب تأثیر (013/0)، (011/0)، (01/0)، (009/0)، (008/0) می­باشند؛ ازجمله مهم‌ترین چالش‌ها و دسترسی به امکانات و تخریب زیست‌محیطی در روستا، ضعف سازوکار قانون در صیانت از منابع، ضعف مقررات در سرمایه‌گذاری منابع قانونی که به ترتیب دارای ضریب تأثیر (0004/0)، (0006/0)، (0007/0)، ازجمله کم‌اهمیت‌ترین چالش‌های پیش روی مدیریت منابع طبیعی هستند.