فرایند انضمام اسم: رویکرد نحوی یا صرفی (بر مبنای نمونهای از دادههای زبان فارسی)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری دانشگاه تهران
doi
چکیده
فرایند انضمام اسم، یکی از زایاترین شیوههای واژهسازی در زبانها، بهویژه در زبان فارسی است. این فرایند بر مبنای انضمام (پیوند) یک هستة اسمی (عمدتاً موضوع درونی فعل) به هستة فعل واژگانی شکل میگیرد و برونداد آن یک فعل انضمامی عمدتاً لازم (و بعضاً متعدی) است که ساختار موضوعیاش در درون فعل مرکب ارضا شده است. این برونداد، خود میتواند پایهای برای اشتقاقهای دیگر باشد. معمولاً فرایند انضمام اسم را با دو رویکرد نحوی و یا صرفی تبیین میکنند. رویکرد نحوی، بر مبنای حرکت نحوی هستة اسمی به سمت فعل و سپس پیوند این دو با هم و تشکیل یک فعل مرکبِ انضمامی است. رویکرد صرفی بر این اساس است که دو ستاک اسم و فعل از واژگان انتخاب میشود که ترکیب آنها با یکدیگر، فعل مرکب انضمامی را بهدست میدهد که در حوزة واژگان و با استفاده از قاعدة واژهسازیِ ترکیب بهوجود آمده است. در این نوشتار، فرایند انضمام اسم با رویکرد صرفی توجیهپذیرتر است؛ به این دلیل که میزان زایایی و تعمیم این فرایند در واژهسازی بر طبق رویکرد صرفی افزایش مییابد.