«پیر ﺑﻮردﻳﻮ» ﻣﻘﺪﻣﻪای ﺑﺮ ﺟﺎﻣﻌﻪﺷﻨﺎﺳﻲ زﺑﺎن
نویسندگان
1 ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﻲ ارﺷﺪ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺷﻨﺎﺳﻲ داﻧﺸﮕﺎه اﺻﻔﻬﺎن
2 اﺳﺘﺎدﻳﺎر ﮔﺮوه ﻋﻠﻮم اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ داﻧﺸﮕﺎه اصفهان
doi
چکیده
ﺗﺤﻮﻻت ﻋﻤﻴﻘﻲ را در ﺣﻮزهﻫﺎی «زﺑﺎن» ﺗﻮﺟﻪ و ﺗﺄﻛﻴﺪ ﺑﺮ اﺑﻌﺎد اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن ﻣﻌﺮﻓﺘﻲ از ﻗﺒﻴﻞ؛ ﻋﻠﻮم اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ و ﻳﺎ ﺧﻮد زﺑﺎﻧﺸﻨﺎﺳﻲ رﻗﻢ زده اﺳﺖ. ﭘﻴﺮ ﺑﻮردﻳﻮ ﻳﻜﻲ از ﺷﺎﺧﺺﺗﺮﻳﻦ ﻧﻈﺮﻳﻪﭘﺮدازان ﻋﻠﻮم اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ زﺑﺎن را اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻣﻲً ﭘﺪﻳﺪه ای ذاﺗﺎ داﻧﺪ، درﻧﺘﻴﺠﻪ ﺑﺎ اﻧﺘﻘﺎد از زﺑﺎنﺷﻨﺎﺳﻲ ﺻﻮرتﮔﺮا، ﺗﻤﺎﻳﺰ ﻣﻴﺎن ﺟﺎﻣﻌﻪﺷﻨﺎﺳﻲ و زﺑﺎنﺷﻨﺎﺳﻲ را ﻣﺮدود ﺷﻤﺮده و ﺑﺮرﺳﻲ زﺑﺎن را ﻗﻠﻤﺮو ﺑﺮ ﺣﻖ ﺟﺎﻣﻌﻪﺷﻨﺎﺳﻲ ﻣﻲداﻧﺪ. اﻳﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ درﺻﺪد آن اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ روش ﺗﻮﺻﻴﻔﻲ و ﺗﺤﻠﻴﻠﻲ ﺑﻪ ﺷﺮح و ﺑﺮرﺳﻲ ﺟﺎﻣﻌﻪﺷﻨﺎﺳﻲ زﺑﺎن ﺑﻮردﻳﻮ ﺑﭙﺮدازد .ﺟﺎﻣﻌﻪﺷﻨﺎﺳﻲ زﺑﺎن ﺑﻮردﻳﻮ ﻣﺒﺘﻨﻲ اﺳﺖ ﺑﺮ ﻣﺤﺼﻮل ﺑﺮﻫﻢﻛﻨﺶ «ﮔﻔﺘﻤﺎن»ﭼﺎرﭼﻮب ﻧﻈﺮﻳﻪ ﻋﺎم و ﻛﻠﻲ او، ﺑﺮ اﻳﻦ ﻣﺒﻨﺎ اﺳﺖ «ﺑﺎزار زﺑﺎﻧﻲ»و «ﺧﺼﻠﺖ زﺑﺎﻧﻲ»ﻳﻜﻲ از وﻳﮋﮔﻲﻫﺎی ﺑﺎرز ﺟﺎﻣﻌﻪﺷﻨﺎﺳﻲ زﺑﺎن ﺑﻮردﻳﻮ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ اﺑﺰار ﻧﻈﺮی ﻻزم ﺟﻬﺖ ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻧﻈﺎمﻣﻨﺪ ﺗﻮﻟﻴﺪات ﻧﻤﺎدﻳﻦ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺑﺎﻓﺖﻫﺎی ﻣﺘﻤﺎﻳﺰ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ را ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﻲﻛﻨﺪ، و ﺳﺎزوﻛﺎرﻫﺎی ﺗﻮﻟﻴﺪ و ﻣﺼﺮف ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ اﻳﻦ ﻋﺮﺻﻪﻫﺎی ﻣﺘﻤﺎﻳﺰ را اراﺋﻪ ﻣﻲدﻫﺪ .در اﻳﻦ ارﺗﺒﺎط ﺳﻌﻲ ﺷﺪ ﺿﻤﻦ ﺑﺴﻂ ﻧﻈﺮﻳﺎت ﻋﻤﺪه ﺗﺸﺨﻴﺺ داده ﺷﻮد و ﻣﻨﺎﺳﺒﺎت ﻣﻴﺎن « ﻣﻴﺪانﻫﺎی زﺑﺎﻧﻲ » ﺑﻮردﻳﻮ،ﭘﻲرﻳﺰی ﮔﺮدد ﻛﻪ در ﻣﺪﻟﻲ ﻧﻈﺮی «ﺑﺎزار زﺑﺎﻧﻲ واﺣﺪ» ﻣﻴﺪانﻫﺎی زﺑﺎﻧﻲ وﺑﺎزﻧﻤﺎﻳﻲ ﺷﺪ