سواد فناوری معلمان در سند برنامه درسی ملی آموزشوپرورش حوزه تربیت و یادگیری کار و فناوری
نویسندگان
1 اداره کتابخانه و مرکز اسناد سازمان پژوهش و برنامهریزی، تهران، ایران
2 گروه علم اطلاعات دانش شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال، تهران، ایران
3 گروه علم اطلاعات دانش شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال، تهران، ایران
doi
10.22061/jte.2018.1995.1510چکیده
پیشینه و اهداف: فناوری با سرعتی چشمگیر تغییر میکند و همراه با خلق فناوریهای جدید، فناوریهای موجود نیز بهبود و توسعه مییابند. فناوریهای قرن بیست و یکم، امکاناتی را برای بشر به ارمغان آورده و پیشرفتهای حاصل از آن زندگی انسان امروز را از هر سو احاطه کرده است. ازجمله این تغییرات، میتوان از تأثیر پیشرفت فناوری در آموزشوپرورش و دگرگونیهای حاصل از آن در فرآیند یاددهی-یادگیری نام برد. در دنیای امروز نظامهای آموزشی به دنبال رویکردهای نوینی هستند که در مواجهه با تحولات گسترده جهان، آنها را در بازسازی خویش یاری نماید. آنها برای این بازسازی، به برنامه درسی غنی، آموزش انعطافپذیر، رهبری آموزشی اثربخش، محیط یادگیری و محتوای آموزشی مناسب و معلمانی توانمند و حرفهای نیازمندند. آمادگی برای کاربرد فناوری و آگاهی از چگونگی پشتیبانی فناوری در یادگیری دانشآموزان باید جزء مهارتهای اساسی معلمان قرار گیرد. توانمندی معلمان در زمینه سواد فناوری، آنها را قادرمی سازد تا در فرآیند یاددهی- یادگیری از فناوریهای نوین خصوصاً فناوری اطلاعات و ارتباطات استفاده نموده و از این طریق کیفیت آموزشی خود و سطح سواد اطلاعاتی دانشآموزان را ارتقا داده و دسترسی به منابع یادگیری وسیع اطلاعاتی را برای خود و دانشآموزان فراهم آورند. هدف از پژوهش حاضر بررسی سواد فناوری معلمان در سند برنامه درسی ملی آموزشوپرورش، حوزه تربیت و یادگیری کار و فناوری میباشد. پژوهش حاضر از نوع تحقیقات توصیفی و با استفاده از روش تحلیل محتوا انجام شده است. روشها: جامعه آماری، اسناد بالادستی آموزشوپرورش، شامل نقشه جامع علمی کشور، سند تحول بنیادین آموزشوپرورش و سند برنامه درسی ملی میباشد. برای جمعآوری دادهها از سیاهه وارسی و برای تجزیه و تحلیل یافتههای کمی تحقیق، از روشهای آمار توصیفی برای تعیین فراوانیها و استنباطی جهت تعیین نتایج آزمون t تک متغیره و نتایج آزمون کروسکال- والیس استفاده شده است. پایایی سیاهههای وارسی، با استفاده از ضریب بازنمایی گاتمن، نشان دهنده مقدار ضریب توافق مابین 0.48 تا 0.95 میباشد و پایایی تحقیق را تائید مینماید همچنین روایی سیاهههای وارسی با استفاده از روش روایی محتوا مورد تائید قرار گرفت. یافتهها: یافتههای پژوهش نشان میدهد که میزان توجه به سواد فناوری در برنامه درسی ملی در حوزه تربیت و یادگیری کار و فناوری، بالاتر از حد متوسط بوده و تا حد بسیار زیادی به آن توجه شده است و مابین استانداردهای سواد فناوری ازلحاظ میزان انطباق با صلاحیتهای در نظر گرفته شده برای معلمان، تفاوت معناداری وجود ندارد. نتیجهگیری: نتایج حاصله حاکی از آن است که مابین استانداردهای سواد فناوری معلمان و انطباق آن با صلاحیتهای در نظر گرفتهشده، تفاوت معناداری وجود نداشته است. اجرای مطلوب برنامه درسی ملی، در حوزه مربوطه، نیازمند مساعدت و توجه ویژه معلمان و بهرهمندی از صلاحیتها و شایستگیهای حرفهای و تخصصی مناسب درنظر گرفتهشده در این برنامه میباشد، لذا مفاد آن باید در مهندسی نیروی انسانی و در برنامههای آموزشی، جذب و توانمندسازی و بازآموزی معلمان قبل از خدمت و در ضمن خدمت موردتوجه جدی قرار گیرد. با توجه به جامع بودن برنامه درسی ملی، در حوزه تربیت و یادگیری کار و فناوری، در زمینه سواد فناوری، باید در تهیه و تدوین کلیه محتواهای آموزشی، اعم از کتابهای درسی و کمکآموزشی، راهنمای برنامههای درسی و تولید بستههای آموزشی و...، به مفاد و اهداف آن توجه کامل نمود