بازخوانی تحلیلی انتقادی نظریه (مباینت وجودی تشکیک در مراتب با تشکیک در مظاهر) با تاکید بر اصل (نامتناهی بودن حقیقت وجود)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری حکمت متعالیه دانشگاه فردوسی مشهد
2 دانشیار گروه فلسفه و حکمت اسلامی دانشگاه فردوسی مشهد
3 استاد گروه فلسفه و حکمت اسلامی، دانشگاه فردوسی مشهد
doi
10.22099/jrt.2022.44117.2716چکیده
هدف این نوشتار آن است که با تأکید بر اصل «نامتناهی بودن حقیقت وجود»، نوعی «وحدت اتصالی» را در ساحت هستی به اثبات برساند. وحدتی که در پرتو آن «انفصال»، «تباین»، «مرزبندی» و «مرتبهبندی» حقیقی در ساحت هستی نفی گردد. اثبات این هدف طبق «وحدت شخصی وجود» و وقوع تشکیک در مظاهر حقیقت وجود، چندان دشوار نیست؛ لکن اثبات آن طبق «وحدت تشکیکی وجود» و وقوع تشکیک در مراتب حقیقت وجود، از جهاتی نظیر «مقید شدن واجبتعالی»، «انفصال میان مراتب حقیقت وجود» و «مصداق وجود بودن کثرات» مورد مناقشه قرار گرفته است؛ به نحوی که عدهای نسبت میان «تشکیک در مراتب» و «تشکیک در مظاهر» را تباین دانستهاند. لکن عمدۀ این مناقشات ناشی از غفلت در هستیشناسی «مرتبه»، خلط میان «اعتبارات وجود» و مهمتر از همه اعتقاد به عدم امکان اثبات «نامتناهی بودن حقیقت وجود» طبق «وحدت تشکیکی مراتبی» است. برایناساس نگارنده معتقد است که با اثبات «نامتناهی بودن حقیقت وجود» در «وحدت تشکیکی مراتبی» میتوان «وحدت اتصالی» وجود و عدم مباینت «تشکیک در مراتب» با «تشکیک در مظاهر» را نتیجه گرفت.