توسعة رابطۀ برآورد نفوذ آب در خاک با استفاده از مقیاس سازی در آبیاری جویچه ای

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری آبیاری و زهکشی

2 عضو هیات علمی گروه مهندسی آب، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران

3 استاد پژوهش موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی

4 استاد گروه مهندسی آب، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران

doi
10.22092/jaer.2015.101962
چکیده

تغییرات مکانی و زمانی نفوذ، مدیریت سیستم­های آبیاری سطحی و به ویژه آبیاری جویچه­ای را پر هزینه، زمان­بر و پیچیده می­سازد.  در آبیاری جویچه­ای، پارامترهای نفوذ برای دبی­های ورودی متفاوت، شکل هندسی جویچه و مقدار آب خاک، متغیر هستند و از این­رو ارائةرابطه­ای کلی برای نفوذ دشوار است.  یکی از روش­های مناسب برای تعیین رابطۀ کلی نفوذ، استفاده از مقیاس‌سازی است.  در این مقاله نشان داده شده که به کمک آنالیز ابعادی و با استفاده از داده­های 12 آزمایش آبیاری جویچه­ای متفاوت که هر یک 15 نوبت تکرار شده است، رابطه‌ای برای مقیاس­سازی مشخصه­های نفوذ آّب در خاک به دست آمده است.  مقادیر R2و RMSE برای واسنجی رابطۀ پیشنهادی به ترتیب برابر 984/0 و 0199/0 محاسبه شد.  علاوه بر این، پس از راست ­آزمایی رابطه استخراجی، مقدار بالای ضریب R2 (98/0>) و مقدار اندک آماره RMSE (01/0<) نشان از دقت مناسب مدل دارد.  مقایسة این رابطه با روابط ارائه شده در پژوهش­های گذشته، به دو دلیل برتری رابطۀ حاضر را نشان می‌دهد: 1) نیاز به داده­های ورودی کم­تر (دبی ورودی، عمق آب در جویچه، زمان آبیاری و زمان پیشروی)، و2) اندازه­گیری آسان­تر داده­های ورودی.