تاثیر تکانه قیمت نفت بر متغیرهای اقتصاد کلان در کشورهای عضو اوپک - رویکرد خودرگرسیون برداری ساختاری پانلی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری اقتصاد، گروه اقتصاد، واحد الیگودرز، دانشگاه آزاد اسلامی، الیگودرز، ایران
2 استادیار و عضو هیات علمی گروه اقتصاد، واحد الیگودرز، دانشگاه آزاد اسلامی، الیگودرز، ایران
3 استادیار و عضو هیات علمی گروه اقتصاد، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آیتالله العظمی بروجردی، بروجرد، ایران
doi
10.22034/jgeoq.2023.308839.3342چکیده
درآمدهای نفتی در کشورهای عضو اوپک از یکسو به لحاظ جغرافیای اقتصادی منبع اصلی درآمد آنها را تشکیل می دهد؛ و از سوی دیگر به لحاظ نیاز این کشورها به نفت و انرژی به منظور حرکت به سمت صنعتی شدن و توسعه اقتصادی، تکانه نفت تاثیرات قابل توجهی بر متغیرهای اقتصاد کلان آن ها بر جای می گذارد. به همین علت مطالعه آثار تکانه نفتی بر متغیرهای اقتصاد کلان در کشورهای اوپک از اهمیت بسزایی برخوردار است. با توجه به اهمیت موضوع، پژوهش حاضر با استفاده از رویکرد خود رگرسیون ساختاری پانلی اثر تکانه قیمت نفت بر متغیرهای اقتصاد کلان شامل تولید، مصرف، سرمایه گذاری، تورم و نقدینگی را در کشورهای اوپک برای دوره زمانی 2018-1990 بررسی کردهاست. یافته ها حاکی اند با بروز تکانه مثبت قیمت نفت، قیمت نفت و درآمد نفتی افزایش مییابد و بالطبع میزان تولید ناخالص داخلی را بهبود می بخشد؛ افزایش سطح تولید به افزایش سطح مصرف و افزایش سرمایهگذاری منجر میگردد. از سوی دیگر، با افزایش درآمد نفتی و ورود ارز خارجی به داخل کشورها، پایه پولی و نقدینگی افزایش مییابند که به نوبه خود از طریق رشد تقاضای داخلی برای کالاها و خدمات افزایش تورم را در پی دارد.