بافت فرسوده، اولویّتبخشی، مدل ارزیابی چندمعیاری، ایمنسازی، کلانشهر کرج (مطالعهی موردی: روستاهای کمبایندار استان فارس)
نویسندگان
1 استادیار دانشکدهی جغرافیا، دانشگاه تهران
2 کارشناس ارشد جغرافیا و برنامهریزی روستایی، دانشگاه تهران
3 استادیار دانشکدهی معماری، دانشگاه شیراز
doi
چکیده
کاربرد فنآوریهای نوین و تنوّعبخشی به فعّالیّتهای اقتصادی روستاها، علاوهبر آثار مثبت و منفی در ابعاد دیگر اقتصادی، کالبدی و فضایی، همواره دگرگونیهایی را بر ابعاد اجتماعی و فرهنگی آن جامعه خواهد داشت. ورود کمباین به عرصهی فعّالیّت کشاورزی، یکی از بارزترین این فنآوریهاست که منجر به شکلگیری و گسترش نوع خاصّی از مشاغل، ازجمله کمباینداری و فعّالیّتهای مربوط به آن در برخی روستاهای کشور شده است. مقالهی پیشرو که برگرفته از پژوهشی میدانی در روستاهای کمبایندار استان فارس است، در پی شناخت و تشریح آثار اجتماعی ـ نهادی ایجاد شده، منتج از گسترش فعّالیّت کمباینداری و بازتاب آن در توسعهی سکونتگاههای روستایی است. پژوهش پیش رو، از نوع توصیفی ـ پیمایشی است که در آن برای گردآوری دادهها، از دو شیوهی مطالعهی اسنادی و بررسیهای میدانی (مشاهده، مصاحبه و پرسشنامه) استفاده شده است. جامعهی آماری پژوهش، شامل 928 خانوار است که از میان آنها 101 خانوار به شیوهی نمونهگیری تصادفی انتخاب شدند. نتایج پژوهش، نشاندهندهی آن است که هرچند این فعّالیّت از نظر اقتصادی و درآمدزایی برای روستاییان فعّالیّتی بهنسبت پُردرآمد محسوب میشود؛ اما، این امر مشروط به پذیرفتن بسیاری از مشکلات و مسائل اجتماعی در درون و بیرون روستا، هم برای شاغلان و هم برای خانوادههای آنهاست. با اینهمه میتوان گفت، باوجود موانع و مشکلات پیش روی کمباینداران، این فعّالیّت در ارتقای شاخصهای اجتماعی ـ نهادی روستاهای مورد مطالعه، آثار مثبتی در پی داشته است.
