تعیین میزان اثربخشی آموزش مهارتهای تفکر انتقادی بر درک مطلب و نوع راهبردهای یادگیری مورداستفاده زبان‌آموزان

نویسندگان

1 گروه زبان انگلیسی، واحد قاینات، دانشگاه آزاد اسلامی، قاینات، ایران

2 گروه آموزش زبان انگلیسی، آموزش‌وپرورش، ایران

doi
10.22061/tej.2017.636
چکیده

پژوهش حاضر با هدف تعیین میزان اثربخشی آموزش مهارت‌های تفکر انتقادی بر درک مطلب و نوع راهبردهای یادگیری مورداستفاده توسط زبان­آموزان ایرانی انجام شد. این پژوهش از نوع شبه­آزمایشی و با طرح پیش­آزمون-پس­آزمون با گروه کنترل انجام گرفت. جامعة آماری این پژوهش شامل 140  دانشجو بودند که به شیوة نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و به‌طور تصادفی در دو گروه آزمایشی و کنترل جایگزین شدند. 80 نفر از شرکت‌کنندگان در گروه آزمایشی در خلال جلسات آموزش زبان از آموزش مهارت‌های تفکر انتقادی بهره‌مند شدند، درحالی‌که 60 نفرگروه کنترل چنین آموزشی دریافت نکردند. ابزار مورداستفادة تحقیق جهت گردآوری داده‌ها شامل آزمون درک مطلب خواندن و پرسشنامة راهبردهای یادگیری (SILL) بود که به‌صورت پیش‌آزمون و پس‌آزمون اجرا شدند. داده‌ها با استفاده از تحلیل کوواریانس پردازش  شدند. نتایج نشان داد که گروه آزمایشی پس از مداخله عملکرد بهتری نسبت به گروه کنترل در پس‌آزمون درک مطلب خواندن داشتند (p<0.05). افزون بر این نتایج نشان داد شرکت‌کنندگان پس از پایان مداخله از راهبردهای فراشناختی، اجتماعی و جبرانی بیشتری در حین خواندن متون در مقایسه با قبل از شروع دورة آموزشی استفاده می‌کردند. درمجموع یافته‌های مطالعة حاضر و همخوانی آن با نتایج پژوهش‌های پیشین نشان داد که آموزش مهارت‌های تفکر انتقادی نقش مهمی در افزایش توانایی خواندن و درک مطلب و نوع راهبردهای مورداستفاده توسط زبان­آموزان بازی می‌کند. به‌عبارت‌دیگر، حرکت به‌سوی آموزش مبتنی بر تفکر و بهره‌مندی از فعالیت‌هایی در راستای آموزش و تقویت مهارت‌های تفکر انتقادی در خلال کلاس‌های عادی آموزش زبان می‌تواند به دستاوردهای بهتری درزمینة فراگیری زبان منتهی گردد.