اصول حاکم بر نبردها در مخاصمات مسلحانه از دیدگاه نهج‌البلاغه

نویسندگان

1 دانشیار، گروه حقوق و روابط بین‌الملل، دانشکده مدیریت و مهندسی صنایع، دانشگاه صنعتی مالک اشتر، تهران، ایران

doi
10.22084/nahj.2023.27093.2881
چکیده

حقوق مخاصمات مسلحانه به‌عنوان یکی از شاخه‌های حقوق بین‌الملل، شامل مجموعه قواعد و مقرراتی است که هدف آن حمایت از افراد نظامی و غیرنظامی در درگیری‌های مسلحانه و همچنین ایجاد محدودیت در انتخاب و استفاده از برخی از ابزارها و شیوه‌های جنگی برای طرف‌های متخاصم است. این حمایت از انسان‌ها در زمان کارزار و ایجاد محدودیت در کاربرد برخی وسایل و روش‌های جنگی موضوعی است که ریشه‌ای عمیق در مکتب اسلام دارد و امیرالمؤمنین امام علی(ع) در زمان نبرد با دشمن بر رعایت آن تأکید فراوان داشته‌اند. پژوهش حاضر به شیوه توصیفی- تحلیلی و با هدف تبیین اصول حاکم بر نبردها در مخاصمات مسلحانه از دیدگاه امیرالمؤمنین امام علی(ع) با تأکید بر کتاب شریف نهج‌البلاغه، به این پرسش اصلی پاسخ خواهد داد که اصول حاکم بر نبردها در مخاصمات مسلحانه از دیدگاه امیرالمؤمنین امام علی(ع) با تأکید بر کتاب شریف نهج‌البلاغه شامل چه مواردی می‌شود؟ نتیجه کلی به‌دست‌آمده از این پژوهش دلالت بر آن دارد که اصل تفکیک بین افراد نظامی و غیرنظامی، اصل رفتار انسانی، اصل حمایت از افراد غیرنظامی، اصل ممنوعیت برخی از ابزارهای جنگی، اصل منع ایجاد گرسنگی و تشنگی، اصل رفق و مدارا با اسیر جنگی و اصل حمایت از محیط‌زیست از جمله اصول حاکم بر مخاصمات مسلحانه از دیدگاه امیرالمؤمنین امام علی(ع) است تا از هر نوع عمل غیرانسانی و انتقام‌گیری در جنگ جلوگیری شده و آلام و درد و رنج بشری ناشی از آن کاهش یافته و یا پیشگیری گردد.