برآورد طیف پاسخ ویژه ساختگاه اختصاصی برای خاک نوع III در جزیره کیش

نویسندگان

1 استادیار، گروه مهندسی عمران، دانشگاه پیام‌نور، تهران، ایران

2 استادیار،پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله، تهران، ایران

doi
10.30499/ijg.2025.545152.1724
چکیده

با توجه به اهمیت سازه‌هایی همچون نیروگاه‌ها، سدها، پل‌ها و تاسیسات صنعتی، مطالعه و بررسی این سازه‌ها از دیدگاه زلزله و خطرات و خسارات احتمالی ناشی از آن و نیز شرایط محلی که تاثیر مستقیمی بر افزایش مخاطرات لرزه‌‌ای می‌گذارد، بسیار ضروری است. با توسعه روزافزون زیرساخت‌های حیاتی و همچنین احداث ساختمان‌های بلندمرتبه در جزیره کیش، که در ناحیه فعال چین‌خورده زاگرس قرار دارد، ارزیابی دقیق خطر زلزله اهمیت زیادی پیدا می‌کند. در این مقاله، لرزه‌خیزی شعاع 100 کیلومتری جزیره کیش مورد بررسی قرار گرفته و طیف ویژه ساختگاه برای جزیره کیش برآورد شده و با طیف آیین نامه 2800 مقایسه شده است. براساس این آیین‌نامه جزیره کیش جزء مناطق با خطر نسبی بالا می‌باشد. بزرگترین زمین‌لرزه رخ‌داده زلزله 16/3/2022 با بزرگی 1/6 در کوخرد در فاصله 34 کیلومتری جنوب شرقی بستک و 70 کیلومتری شمال‌شرقی جزیره کیش می‌باشد. برای برآورد طیف ویژه ساختگاه از نگاشت‌های ثبت‌شده دو زلزله بندر چارک که در جزیره کیش هم ثبت شده‌اند، استفاده شده است. زلزله‌های 25 خرداد 1401 با بزرگای 5/5 و 4 تیر 1401 با بزرگای 7/5 بندر چارک به‌ترتیب در فواصل 49 کیلومتری و 31 کیلومتری جزیره کیش رخ داده‌اند که از مهم‌ترین زلزله‌های رخ‌داده منطقه مورد مطالعه می‌باشند. برای تخمین بهتر از زلزله‌های محتمل آینده، نگاشت‌های زلزله بم با توجه به شرایط ساختگاهی نزدیک با سایت و نیز اطلاعات جهانی NGA-WEST2 متناسب با شرایط خاک مورد نظر استفاده شده است. نتایج نشان می‌دهد که طیف پاسخ ویژه در پریودهای تا 5/0 ثانیه از مقادیر استاندارد بیش‌تر بوده و در تمام پریودهای بالای  درصد حداقل طیف استاندارد باقی می‌ماند. این طیف با در نظر گرفتن شرایط تکتونیکی منطقه و تاثیرات ساختگاهی، به‌عنوان ابزار مناسب برای طراحی سازه‌های بلند و حیاتی توصیه می‌شود. از طیف فوق برای تحلیل یک ساختمان در حال احداث در جزیره کیش استفاده شده است.