فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

شناسایی آهنگ لرزه‌‌خیزی، سازوکار کانونی زمینلرزه‌ها و وضعیت میدان تنش تکتونیکی برای درک بهتر لرزه‌زمین‌ساخت هر منطقه اهمیت دارد. محاسبه مولفه‌های تنش و مدل سازی وارون‌ تانسور تنش مستلزم بررسی لرزه‌‌خیزی، تحلیل مجموعه‌ای از زمینلرزه‌های دستگاهی و محاسبه سازوکار کانونی آن‌ها می‌باشد. مطالعه لرزه‌خیزی جزیره قشم به عنوان بزرگترین جزیره ایران در خلیج فارس در مجاورت تنگه هرمز، با توجه به برنامه‌ریزی‌های کلان با هدف توسعه صنعتی، تجاری، گردشگری و اقتصادی از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. بررسی لرزه‌خیزی منطقه قشم براساس شواهد تاریخی و گزارش‌های علمی نشان می‌دهد که در هشتصد سال اخیر، زمینلرزه‌های نسبتاً زیادی در منطقه قشم رخ داده‌ است به‌طوری که در یک صد سال اخیر، وقوع هفده زمینلرزه با بزرگی بیش از 6 در این جزیره گزارش شده است. در پژوهش حاضر، 21 زمینلرزه مهم اخیر با بزرگی بیش از 9/4 که در گستره شعاع یک صدکیلومتری مرکز جزیره قشم به‌وقوع پیوسته‌اند، به‌منظور حل تانسور ممان لرزه‌ای با استفاده از مدل سازی شکل موج مورد بررسی قرارگرفته‌اند. علاوه بر آن، سازوکار کانونی زمینلرزه‌های ۵ رویداد مهم دستگاهی که توسط سایر پژوهشگران محاسبه شده بود، برای تعیین میدان تنش در جزیره قشم انتخاب گردید. بررسی نتایج حاصل از سازوکارهای کانونی و وارون‌سازی آنها برای محاسبه مولفه تنش اصلی در گستره قشم، وجود دو رژیم تنش متمایز را آشکار می‌سازد. رژیم‌ تکتونیکی غالب گسلش تراستی با روند شمال غرب-جنوب شرق می‌باشد. از این رو، برای توسعه تاسیسات صنعتی، تجاری و اقتصادی در مجاورت گسله‌های فعال با روند یاد شده، رعایت دقیق استانداردهای فنی با هدف افزایش تاب‌آوری در مقابل حوادث لرزه‌ای محتمل آتی ضروری است. علاوه بر آن، پایش لرزه‌ای برخط در چارچوب پدافند غیرعامل برای کاهش ریسک لرزه‌ای با هدف توسعه و پیشرفت پایدار منطقه اقتصادی-تجاری قشم از اهمیت زیادی برخوردار است.