گذر از جامعه جاهلی به جامعه اسلامی در حوزه مسائل سیاسی در روش حکومت‌داری امام علی(ع)

نویسندگان

1 استاد، گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

2 دانشیار، گروه تاریخ و فرهنگ و تمدن اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

3 استاد، گروه علوم تربیتی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

4 دانشجوی دکتری، نهج‌البلاغه، دانشگاه پیام‌نور، تهران، ایران

doi
10.22084/nahj.2023.27593.2913
چکیده

جامعه‌ اسلامی پس از پیامبر(ص) دچار انحرافات شدیدی شد. این انحرافات موجب انتقاد امام علی(ع) از خلفای قبل از خود و بزرگان جامعه شد. از همین رو ایشان از آغاز خلافت خود به اصلاحات اساسی سیاسی دست زد. سؤال اصلی این پژوهش این است که امام علی(ع) برای گذر از جامعه جاهلی به جامعه اسلامی از نظر سیاسی چه راهکارهایی ارائه کرده‌اند؟ امام(ع) برای جلوگیری از انحرافات و جهت اصلاح جامعه اسلامی و زدودن روش جاهلی، در دو حوزه اساسی دست به اصلاحات زدند. ایشان با معرفی ویژگی‌های حاکم و کارگزاران اسلامی و نیز روش حکومت‌داری سعی در جامعه‌سازی کردند. امام(ع) بر انتخاب حاکم و رهبرانی تأکید دارند که بر مبنای قرآن و سنت پیامبر(ص) عمل می‌کنند این انتخاب باید مقبولیت عمومی هم داشته باشد بر اساس قرآن و سنت، امیرالمؤمنین(ع) برترین فرد و عامل‌ترین فرد به قرآن و سنت پیامبر(ص) بودند امام علی(ع) در حوزه حکومت‌داری نیز سعی می‌نمود که جامعه را از ظلم و انواع و اقسام آن به عدل سوق دهد و از نظر ایشان حاکمان و مدیران باید به عدالت رفتار کنند باید مدیران شایسته انتخاب شوند تا جامعه از جاهلیت به سمت جامعه اسلامی حرکت کند. همچنین امام علی(ع) در حوزه مسائل جنگی نیز رفتارهای خاصی از خود نشان دادند ایشان به پرهیز از جنگ‌طلبی‌ تأکید داشتند.