فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بررسی نرخ لغزش گسله‌های دارای گسیختگی سطحی و کم‌عمق، برای ارزیابی خطر زمین‌لرزه اهمیت دارد. از آنجائیکه نرخ تغییرشکل لیتوسفر در بازه زمانی کمتر از یک میلیون سال ثابت است، نرخ‌های لغزش حاصل از روش‌های کوتاه‌مدت و بلندمدت می‌تواند با هم مشابه باشند. با اینحال مشاهدات موجود، نشان می‌دهد که اختلافات زیادی در نرخ‌های تغییرشکل ارائه شده برای گسله‌های ایران وجود دارد. این اختلافات ممکن است در ارتباط با محدودیت‌های ذاتی دو روش بلندمدت و کوتاه‌مدت، کیفیت داده‌های این دو روش و یا تغییرات زمانی نرخ لغزش باشد. در این مطالعه، با تمرکز بر گسله‌های فعال شمال‌شرق ایران، همه نرخ‌های لغزش‌ بلندمدت (زمین‌شناسی) و کوتاه‌مدت (ژئودزی) موجود را جمع‌آوری و کیفیت نرخ‌های موجود را بررسی و نرخ‌های لغزش دارای بالاترین کیفیت در هر دو رویکرد را با یکدیگر مقایسه کردیم. نتایج این بررسی نشان می‌دهد که نرخ‌های لغزش با یکدیگر رابطه خطی دارند، ولی مقادیر نرخ لغزش کوتاه‌مدت در بیشتر موارد از نرخ لغزش بلند‌مدت بطور میانگین حدود 3/1 میلی‌متر برسال بیشتر است. این تفاوت ناشی از در نظر گرفته‌شدن تغییرشکل در خارج از گسل مورد بررسی است. روش‌های بلندمدت، نرخ لغزش را در امتداد یک گسله خاص بررسی می‌کند، در حالی که روش‌های کوتاه‌مدت اغلب نرخ یک گسله اصلی را به همراه نرخ تغییرگسله‌های مجاور آن اندازه‌گیری می‌کند. رابطه خطی بین نرخ‌های لغزش بلندمدت و کوتاه‌مدت، وتصادفی بودن تغییرات زمانی نرخ لغزش، وجود تغییرات زمانی نرخ لغزش را حداقل برای گسله‌های شمال‌شرق ایران رد می‌کند. برای گسله‌های بزرگ مقداری از تفاوت بین نرخ‌های بلندمدت و کوتاه‌مدت در ارتباط با این است که نرخ‌های گزارش شده مربوط به قسمت‌های مختلفی از سیستم گسلی هستند. رابطه خطی بین نرخ‌های لغزش بلندمدت و کوتاه‌مدت می‌تواند برای پیداکردن داده‌های پرت مورد استفاده قرار بگیرد.