تحلیل تاثیر ماتریس وزنی دادهها بر دقت مدلسازی وارون دادههای توموگرافی مقاومتویژه الکتریکی
نویسندگان
1 استادیار، موسسه ژئوفیزیک، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 دانشیار، موسسه ژئوفیزیک، دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
10.30499/ijg.2025.543104.1723چکیده
در این تحقیق، به بررسی تاثیر ماتریس وزنی دادهها بر دقت وارونسازی دادههای توموگرافی مقاومتویژه الکتریکی پرداخته میشود. روش وارونسازی اُکام به عنوان چارچوب اصلی برای مدلسازی وارون غیرخطی دادههای مقاومتویژه الکتریکی همراه با اعمال ماتریسهای وزنی و قیود فیزیکی مختلف به کار گرفته شد. تحلیلها نشان میدهد که به دلیل وجود نوفههای تصادفی با توزیعهای آماری مختلف، تغییرات نسبت سیگنال به نوفه، فاصله الکترودها، و پیچیدگیهای زمینشناسی، بکارگیری ماتریس وزنی دادهها ضروری است. با هدف بررسی این موضوع دادههای مصنوعی و یک مجموعه اندازهگیری صحرایی در شرایط زمینشناسی پیچیده وجود نوفههای محیطی مختلف استفاده شد. نتایج وارونسازی دادههای مصنوعی و صحرائی نشان داد که اعمال ماتریس وزنی دادهها میتواند به بهبود تصویرسازی لایههای زیرسطحی و کاهش خطاهای وارونسازی کمک کند. در مدلهای صحرائی، صحتسنجی نشان داد که نتایج وارونسازی با ماتریس وزنی به واقعیت زمینشناسی نزدیکتر است. ارزیابی مقاطع حاصل از وارونسازی با استفاده از مقاطع بیشینه تغییرات مدل، چگالی تفکیکپذیری، و ماتریس حساسیت نشان داد که استفاده از ماتریس وزنی منجر به نتایج معتبرتری میشود. همچنین بررسیهای عددی نشان میدهد که در صورت برآورد صحیح از سطح نوفه و به دنبال آن تشکیل ماتریس وزنی دادهها، امکان بهبود دقت و کاهش خطاهای مدلسازیوارون در دادههای توموگرافی الکتریکی وجود دارد.