عوامل مؤثّر در جمعیّتپذیری شهرهای جدید اقماری(مطالعهی موردی: شهرجدید اندیشه)
نویسندگان
1 دانشیار دانشکدهی جغرافیا، دانشگاه تهران
2 استادیار گروه جغرافیا، دانشگاه فردوسی مشهد
3 دانشجوی دکترای جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه تربیت معلّم
doi
چکیده
بهدنبال گسترش شهرنشینی در جهان و ایران و حاد شدن مسائل آن بازنگری در رویکردهای برنامهریزی و طرّاحی شهری به ضرورتی گریزناپذیر در کشور بدل شده است. ساخت شهرهای جدید برای حرکتی اساسی در نظام شهرنشینی کشور، از دههی 1360 بهعنوان راهحلّی اساسی آغاز شد که اکنون نیز ادامه دارد. اکنون، پس از گذشت بیش از یک دهه از فعّالیت این شهرها، بررسی دلایل رشد و جمعیّتپذیری برخی از این شهرها نسبت به دیگر شهرها لازم به نظر میرسد. برای این منظور شهرجدید اندیشه، بهعنوان پرجمعیّتترین شهر از مجموعه شهرهای جدید اطراف تهران را مورد بررسی قرار دادیم. در این پژوهش از دادههای مرکز آمار ایران و تکمیل پرسشنامه و مشاهدهی میدانی استفاده شده که روشهای مناسبی برای بررسی موضوع ذکر شده است. برای تجزیه و تحلیل دادهها نیز از نرمافزار (SPSS) استفاده شده است. یافتههای پژوهش نشان میدهد، میزان فاصله از کلانشهر تهران و تفاوت قیمت زمین و مسکن میان تهران و شهر جدید اندیشه از مهمترین عوامل مؤثّر در جذب جمعیّت به این شهر جدید بوده است. شهرهای جدید تهران در دستهی شهرهای جدید اقماری هستند و هدف از ساخت این نوع شهرها، عرضهی مسکن ارزانقیمت، همراه با خودکفایی شغلی و خدماتی است، بهگونهای که رفتوآمد روزانه به مادرشهر را تشویق نکند؛ اما از آنجاکه شهرهای جدید تهران، در زمینهی خودکفایی شغلی و خدماتی استقلال کافی را ندارند و همواره برای بازار کار و تأمین نیازهای ساکنان به کلانشهرتهران وابسته هستند، بنابراین شهر جدید اندیشه که در سمت و سو توسعهی تهران و در فاصلهی کمتری از کلانشهر قرار دارد، از رشد جمعیّتی بیشتری برخوردار بوده است.
