بررسی درک و فهم دانش‌آموزان از اعداد منفی و بدفهمی‌های آنان

نویسندگان

1 گروه ریاضی دانشگاه تربیت دبیر شهید رجائی تهران، تهران، ایران

2 گروه روانشناسی دانشگاه تربیت دبیر شهید رجائی تهران، تهران، ایران

3 آموزش ریاضی دانشگاه تربیت دبیر شهید رجائی تهران، تهران، ایران

doi
10.22061/tej.2015.436
چکیده

درک اعداد منفی و انجام عملیات روی آن‌ها یکی از موضوعات اساسی در ریاضیات است که دانش‌آموزان در مدارس برای رویارویی با آن‌ها با مشکلات بسیاری مواجه می­شوند. یکی از عواملی که منجر به مشکلات جدی در یادگیری مفاهیم ریاضیات می‌شود، بدفهمی‌هایی است که بر اثر یاددهی نامناسب، تفکر غیر رسمی یا یادآوری ضعیف گذشته ایجاد می‌شوند. شناخت بدفهمی‌ها و ریشه‌های ایجاد آن‌ها در حوزه‌های مفهومی و در سطوح مختلف تحصیلی، می‌تواند موجب ارتقای یادگیری شود. منظور از بدفهمی در این پژوهش برداشت ناقص یا نادرست از یک مفهوم است که اشتباهات نظام‌مندی را در عملکرد فرد موجب می‌شود. در این پژوهش درک و تصور دانش‌آموزان از مفهوم عدد منفی و بدفهمی‌های آنان بررسی شده است. روش تحقیق به‌کار گرفته شده در این پژوهش، روش توصیفی از نوع زمینه‌یابی است. جامعة آماری شامل کلیة دانش‌آموزان پایة دوم راهنمایی شهر تهران در سال تحصیلی 92-1391 و کلیة دانش‌آموزان پایة هفتم شهرستان درمیان در سال تحصیلی 93-1392 است. حجم نمونه 443 نفر از دانش‌آموزان پایة دوم راهنمایی و 55 نفر از دانش‌آموزان پایة هفتم بود که به روش تصادفی خوشه‌ای چند مرحله‌ای انتخاب شد. ابزار اندازه‌گیری در پژوهش حاضر، پرسشنامه‌ای محقق­ساخته مبتنی بر پرسشنامة "بوفردینگ" و "کیلهامن" بود. نتایج تحقیق نشان داد که اغلب دانش‌آموزان، درک و فهم مناسبی از اعداد منفی در ریاضیات مدرسه‌ای ندارند و در پیاده‌سازی دانسته‌های خود در حل مسائل ریاضی با مشکل مواجه می‌شوند. برخی از دانش‌آموزان علامت "-" را به عنوان یک عملگر کاهشی و برخی نیز علامت "+" را به عنوان یک عملگر افزایشی در نظر می‌گیرند.