پیامدهای زیستمحیطی و حقوقی ساخت جزایر مصنوعی در خلیج فارس
نویسندگان
1 دانشیار دانشکدهی جغرافیا، دانشگاه تهران
2 دانشیار دانشکدهی جغرافیا، دانشگاه تهران
3 دانشجوی کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه پیام نور
4 دانشجوی دکترای جغرافیای سیاسی، دانشگاه تهران
5 دانشیار دانشکدهی جغرافیا، دانشگاه تهران
doi
چکیده
ساخت جزایر مصنوعی از سوی کشورهای حاشیهی خلیج فارس، بهویژه امارات متّحدهی عربی، سببشده تا این موضوع با حساسیّت بیشتری از سوی کشورهای منطقه، بهویژه ایران دنبال شود. در چنین شرایطی، ریشهیابی آثار زیستمحیطی و سیاسی این مسئله، بسیار مهم بهنظر میرسد. آلودگی زیستمحیطی سالهای پیش، درنتیجهی فعّالیّتهای انسانی و بهرهبرداری بیرویّه از طبیعت بهوجود آمده است. آلودگی آبها ازجمله خلیج فارس، بخش چشمگیری از بحران آلودگی محیط زیست را تشکیل میدهد. جزایر مصنوعی در خلیج فارس در حال گسترش هستند. کشورهای کوچک خلیج فارس تلاشدارند تا سهم اراضی تحت مالکیّت خود را افزایش دهند و سرزمینهای جدیدی را برای فعّالیّتهای اقتصادی، توریستی و تجاری برپا کنند. اگر برخورد و اختلاف ایران و امارات متّحدهی عربی بر سر جزایر ایرانیِ ابوموسی و تنبهای کوچک و بزرگ را به این مشکل اضافه کنیم، تصویر نگرانکنندهتری نمایان میشود. این مقاله، آثار تخریبی ساخت جزایر مصنوعی بر محیط زیست دریای خلیج فارس را مورد ارزیابی قرار میدهد. یافتههای پژوهش نشان میدهد، جزایر مصنوعی نخیل، حیات وحش را مدفون و سبب افزایش تیرگی و گلآلودشدن آب و جابهجایی رسوبات کنار ساحل شده است. کشورهای غیرساحلی در چارچوب قوانین سوم کنفرانس حقوق دریاها، حقِّ ساخت و برپایی جزایر مصنوعی در خلیج فارس را ندارند. افزونبر اینکه، کشورسازندهی جزایر مصنوعی، باید اطلاعات لازم را در زمینهی ساخت و ویژگیهای جزایر مصنوعی خود به کشورهای دیگر ارائه دهد.
