تأثیر عامل شکل صفحات مستغرق بر مدیریت رسوبات بار بستر

نویسندگان

1 استادیار گروه مهندسی آب، دانشکده‌ کشاورزی، دانشگاه زنجان

2 استاد، گروه سازه‌های آبی، دانشکده مهندسی علوم آب، دانشگاه شهید چمران اهواز.

3 استاد گروه سازه‌های آبی، دانشکده مهندسی علوم آب دانشگاه شهید چمران اهواز

doi
10.22092/jaer.2013.100240
چکیده

شکل صفحات مستغرق یکی از عوامل مهم طراحی صفحات است که الگوی جریان‌های ثانویۀ ناشی از صفحات و عملکرد صفحات را تحت تأثیر قرار می‌دهد.  در چنین شرایطی، تغییراتی در توزیع رسوب بستر حاصل خواهد شد که می‌تواند به ساماندهی رودخانه کمک کند.  در این تحقیق با اجرای بیست آزمایش، تأثیر پنج شکل مختلف از صفحات مستغرق تحت شرایط هیدرولیکی مختلف (چهار شدت جریان (U/Uc) برابر با 78/0، 93/0، 10/1 و 19/1) بر فرآیندهای رسوبی (آب‌شستگی موضعی در لبۀ ابتدایی صفحات و نحوۀ‌ توزیع عرضی رسوبات در پایین‌دست صفحات) بررسی شد.  نتایج مقا‌یسۀ توپوگرافی بستر رسوبی در فلوم آزمایشگاهی، نشان می‌دهد که صفحۀ با لبۀ ابتدایی گِرد ‌شده و ضخامت کاهش ‌یافته در امتداد طول صفحه، نسبت به صفحات مستطیلی متداول، بهترین عملکرد را در کاهش آب‌شستگی موضعی (به میزان 3/17، 3/12، 1/6 و 8/45 درصد به ترتیب در شدت‌ جریان 78/0، 93/0، 10/1 و 19/1) داشته است.­‌ کاهش سطح مقطع صفحات نه تنها رسوب‌گذاری را کاهش نداده، بلکه افزایش تراز بستر در سمت پرفشار صفحات نیز اتفاق افتاده است.   

کلیدواژه‌ها