بررسی تغییرات مجرای رودخانه ارس با استفاده از روش ترانسکت در طی بازه زمانی 1987 تا 2014 و تأثیر سازه‌های احداثی در اصلاح مسیر رودخانه (از اصلاندوز تا پارس‌آباد)

نویسندگان

1 دانشگاه تبریز

2 دانشگاه مالک اشتر

3 دانشگاه تبریز

4 دانشگاه محقق اردبیلی

doi
10.22067/geo.v5i4.56104
چکیده

رودخانه‌ها پدیده‌هایی فعال هستند که دائماً بستر و کناره‌های خود را دستخوش تغییر قرار می‌دهند و همین امر سبب می‌شود که مسیر رودخانه در طول زمان دچار تحولاتی اساسی شود. رودخانه مرزی ارس از جمله پویاترین رودخانه شمال غرب ایران است که جابجایی‌های عرضی چشمگیری را در طول سه دهه گذشته داشته است. در این تحقیق تغییرات مجرای رودخانه ارس در طی 28 سال گذشته با استفاده از روش ترانسکت مورد بررسی قرار گرفت. همچنین با توجه به مرزی بودن رودخانه ارس، مقدار اراضی آزاد شده طی اقدامات اصلاح مسیر رودخانه، محاسبه گردید. نتایج تحقیق نشان داد که میانگین آهنگ جابجایی مجرای رودخانه در طی 28 سال گذشته در حدود4/8 متر در سال بوده است. نتایج همچنین نشان داد که در طی دوره 1987 تا 2000 میلادی، در حدود 594 هکتار و در طی دوره 2000 تا 2014، حدود 275 هکتار به اراضی در دسترس افزوده شده است. اقدامات آنتروپوژنیک مربوط به اصلاح مسیر رودخانه ارس نقش بسیار مهمی در سامان‌دهی این رودخانه داشته است؛ به‌گونه‌ای که از مجموع 869 هکتار اراضی افزوده شده نزدیک 420 هکتار توسط اقدامات اصلاح مسیر شرکت آب منطقه‌ای استان اردبیل آزاد سازی و به خاک ایران افزوده شده است.