فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مناظره از شیوه‌‌های مطلوب تبیین و نشر معارف الهی در رویارویی با آرا و اندیشه‌‌های مخالفان اسلام است که در مکتب علمی و عملی اهل بیت، علیهم‌السّلام، از جمله امام رضا (ع) مورد توجّه بوده است. از مناظره‌‌های مهمّ امام رضا (ع) با مأمون، در باب موضوع عترت و امّت و بیان تفاوت میان آن‌ها بوده است که ایشان با استناد به آیات قرآن کریم، عترت را همان اهل بیت، یعنی حضرت فاطمه (س) و دوازده امام معصوم، علیهم‌السّلام، معرّفی می‌فرماید که برگزیدگان خدا بر روی زمینند و در مقام و منزلت، پرهیزکاری و اطاعت خداوند نسبت به امّت برتری دارند و بر امّت اطاعت و پیروی از آن‌ها تکلیف الهی است. هدف از این پژوهش، فهم و درک تفاوت بین امّت و عترت با توجّه به مناظرة امام رضا (ع) با مأمون پیرامون این مسأله است. پرسش اصلی این پژوهش که نگارندگان با استناد و تتبّع به منابع مهمّ و روش کتابخان‌های در صدد پاسخ بدان هستند، این است که آیا بین امّت و عترت فرق است؟ در صورت وجود، وجوه این تفاوت چیست؟ لذا تعاریفی چون امّت، عترت، آل و ... با توجّه به مناظرة امام رضا (ع) با مأمون مورد بررسی قرار می‌‌‌گیرد و در ن‌هایت، نتیجة حاصل از بررسی مناظرة امام رضا (ع) در تفاوت بین امّت و عترت آشنایی با سیرة ائمّه و نگاه آن‌ها به مسألة فوق بوده است که به این نتایج می‌رسد که عترت افرادی برگزیده از میان امّت است، گزینش عترت از سوی خدای بزرگ صورت گرفته است و علّت گزینش صلاحیّت آن‌ها برای رهبری امّت بعد از پیامبر (ص) است.