ارائه نشانگرهای جدید برای تخمین لیتولوژی و بررسی روند تغییرات تخلخل با استفاده از ترکیب سرعت های امواج برشی و تراکمی

نویسندگان

1 دانشیار، دانشکده مهندسی نفت و گاز، دانشگاه صنعتی تبریز، تبریز، ایران

2 دکترای مهندسی نفت -اکتشاف، دانشکده مهندسی نفت و گاز، دانشگاه صنعتی تبریز، تبریز، ایران

doi
10.30499/ijg.2025.505998.1673
چکیده

در دهه های اخیر نشانگرهای سنگ شناسی و تخلخل با استفاده از داده‌های لرزه‌نگاری و چاه پیمایی به شکل محدودی به عنوان معیاری که نشان دهنده نوع لیتولوژی، تغییرات تخلخل و اشباع شدگی در مخازن هیدروکربنی باشد، مورد استفاده قرار گرفته است. اغلب نشانگرهای سنگ شناسی بر پایه تجزیه و تحلیل های تغییرات دامنه با فاصله از منبع و تعیین نسبت سرعت های امواج تراکمی و برشی معرفی گردیده اند. به عنوان مثال، تخمین و محاسبه تغییرات اشباع شدگی و فشار منفذی حاصل از عملیات تولید و تزریق در مخازن هیدروکربنی با ساخت نشانگرهای مربوطه از طریق پارامترهای الاستیگ، یکی از کاربردهای لرزه نگاری نیز محسوب می گردد. استفاده از الگوهای استاندارد فیزیک سنگ، در بسیاری از مخازن هیدروکربنی منجر به تفکیک مخازن گازدار از نوع آبدار آن شده است. در این تحقیق با استفاده از الگوهای استاندارد فیزیک سنگ و ترکیب پارامترهای الاستیک دخیل درآنها (مانند نسبت سرعت موج تراکمی به برشی، لاندا، رو و الاستیک امپدانس) توسط عملیات روتین ریاضی، روند تغییرات تخلخل و لیتولوژی، با هدف افزایش قدرت تفکیک، مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. در واقع در پژوهش حاضر، پارامترهای الاستیک استفاده شده در ساخت الگوهای استاندراد فیزیک سنگ مورد استفاده قرارگرفته و تفاوت اصلی در نحوه بکارگیری و ترکیب پارامترها می باشد. این سناریو با بررسی همه جانبه در خصوص جمع و تفریق کمیت های الاستیک و ترسیم کراس – پلات های مربوطه و همچنین تعریف رابطه جدید محاسبه میزان تفکیک، صورت پذیرفت. نتایج حاصل نشان داد که ترکیب مناسب بین پارامترهای الاستیک استفاده شده در الگوهای استاندارد (روابط روتین ریاضی)، منجر به بهبود میزان تفکیک لیتولوژی با افزایش7 درصدی و جدایش زون های متخلخل با افزایش میزان بهبود 6 درصدی نسبت به الگوهای استاندارد اولیه در منطقه مورد مطالعه گردیده است.