نظری به الهیات مجازی در فلسفهی نیچه
نویسندگان
1 استادیار دانشگاه اصفهان
2 دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
doi
10.22099/jrt.2020.5681چکیده
ازنظر نیچه، روان آزاد برای رسیدن به مرحلهی آفرینش ارزشهای نوین باید از دو گام حمل ارزشهای فرادهش و نقد این ارزشها عبور کند. اما در راه نیل به مرحلهی سوم، این مانع وجود دارد که روان آزاد هنوز در چارچوب ارزشنهیِ سنتی، به آفرینش ارزشها مبادرت کند. ازدیگرسو، فلسفهی نیچه که نام دیونوسوس را با خود یدک میکشد، گویی خود جلوهای است از دلبستگی به ارزشهای سنتی، چراکه دیونوسوس، ایزدی از ایزدان یونان است. باوجوداین، نیچه از دیونوسوس برای راندن خالصانهی روان آزاد از گامهی دوم به گامهی سوم استفاده میکند. درواقع فلسفهی دیونوسوسی با اهتمام به اساطیر، ذهن پژوهندهای را که هنوز کاملاً از بند فرادهش نرسته است، برای ورود به مرحلهی آفرینش ارزشها آماده میکند. نیچه به تلویح و تصریح، الهیات اپیکوری و هگلی را از آن نوع میانجیهایی برشمرده است که چنین گذاری را امکانپذیر ساختهاند. اما فلسفهی دیونوسوسی وی، بهصورت یک الهیات مجازی، با طرد بسیاری از عناصر فرادهش از خود، نمونهای کاملتر و خالصتر به دست میدهد.