بررسی تأثیرات ارتفاعات زاگرس بر چرخه عمر سامانههای همرفتی میانمقیاس غرب ایران
نویسندگان
1 دانشگاه سیدجمال الدین اسدآبادی
2 دانشگاه لرستان
3 دانشگاه لرستان
4 دانشگاه لرستان
doi
10.22067/geo.v5i2.53241چکیده
در ایران موضوع وقوع مخاطرات طبیعی بهویژه سامانههای همرفتی میانمقیاس به علت افزایش تهدیدها و خسارات ناشی از آنها از اهمیت بالایی برخورداراست. بدین منظور چرخه عمر سامانههای همرفتی میانمقیاس غرب ایران در دوره زمانی 2001 تا 2005 با استفاده از تصاویر ماهوارهای و شاخص تغییرات مساحت و آستانههای دمای درخشندگی 224 و 242 کلوین شناسایی گردید. با توجه به اینکه اگر سامانهای از اشتقاق به وجود بیاید یا با ادغام خاتمه یابد، تشخیص مراحل چرخه عمر آن غیرممکن است؛ لذا سامانههایی انتخاب شدند که بدون رخداد ادغام یا اشتقاق بودند. بنا بر اهمیت سامانه همرفتی میانمقیاس روز هفتم و هشتم دسامبر 2001، چرخه عمر و شرایط دینامیک سیکل زندگی آن بهصورت موردی بررسی گردید و تأثیرات ارتفاعات زاگرس بر چرخه عمر آن از طریق مدل RegCM4 موردبررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد مدل قابلیت آشکارسازی اثر ارتفاعات بر چرخه عمر سامانههای همرفتی میانمقیاس دارد. در اجرای مرجع مراکزی از کمیتهای تاوایی، همگرایی- واگرایی و سرعت قائم در زاگرس و غرب آن تشکیل که باعث بارش در این منطقه شده است. در مقابل در اجرای بدون کوهستان این مراکز بههمخورده و هسته بارش به شرق ارتفاعات زاگرس جابجا شده است؛ بهگونهای که سامانه در مرحله بلوغ تضعیف و در مرحله زوال، دشتهای مرکزی ایران از بارش بیشتری برخوردار بودهاند. همچنین الگوی میدانی کمیتها از الگوی ناهمواریها تبعیت کرده است.