مطالعه تأثیر افزودن پودر دانه بزرک بر ویژگی های رئولوژیکی خمیر نان
نویسندگان
1 دانشیار گروه علوم و صنایعغذایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز
2 دانشیار، گروه علوم و صنایع غذایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز
3 دانش آموخته کارشناسی ارشد گروه علوم و صنایع غذایی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران
4 کارشناس ارشد پژوهشکده غلات ایران، تهران
doi
10.22092/jaer.2013.100289چکیده
بزرک منبع غنی از اسیدهای چرب ضروری امگا 3، لیگنانها، فیبر رژیمی و آنتیاکسیدانهای طبیعی نظیر توکوفرول است و به دلیل اثر سودمند آن در پیشگیری از برخی بیماریها به عنوان افزودنی سلامتبخش یا فراسودمند در غنیسازی موادغذایی بهکار میرود. نان، ماده غذایی پرمصرف در سبد غذایی مردم ایران است و غنیسازی آن با آرد دانۀ بزرک، فرصتی مناسب برای بهرهمندی از مزایای تغذیهای فوقالذکر را مهیا میکند. در این پژوهش، تأثیر افزودن پودر دانۀ بزرک بر خصوصیات رئولوژیکی خمیر، با استفاده از آزمونهای فارینوگرافی و اکستنسوگرافی، بررسی شد. نتایج نشان میدهد که افزودن آرد بزرک به آرد نانوایی باعث افزایش توان آرد برای جذب آب، درجه سست شدن خمیر، و عدد کیفی فارینوگراف میشود. پایداری خمیر در برابر مخلوط کردن، با افزودن آرد بزرک به مقدار بیش از 5 درصد، کاهش نشان میدهد. نتایج آزمون اکستنسوگرافی نشان میدهد که با بالا رفتن نسبت افزایش آرد بزرک، مقاومت بیشینه خمیر در برابر کشش افزایش ولی کششپذیری خمیر و انرژی لازم برای کشش کاهش مییابد. در مجموع میتوان نتیجه گرفت که افزودن آرد دانۀ بزرک به آرد گندم، با اینکه مزایای تغذیهای به همراه دارد خواص رئولوژیکی خمیر را کاهش میدهد. این امر در تولید نان حجیم باید مد نظر قرار گیرد تا همراه با آرد بزرک از عوامل تقویتکننده شبکه گلوتن، مثل مواد بهبوددهنده آرد استفاده شود.