مدل علی رابطه طرحواره های ناسازگار اولیه و حمایت اجتماعی ادراک شده دانشجویان با اعتیاد به اینترنت و نقش میانجی راهبردهای مقابله با استرس

نویسندگان

1 گروه علوم تربیتی، دانشگاه امام صادق (ع)، تهران، ایران

2 گروه روانشناسی تربیتی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

3 گروه روانشناسی تربیتی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

doi
10.22034/naes.2026.561528.1819
چکیده

پژوهش حاضربا هدف ارائه مدل علی رابطه طرحواره های ناسازگار اولیه و حمایت اجتماعی ادراک شده دانشجویان با اعتیاد به اینترنت و نقش میانجی راهبردهای مقابله با استرس انجام شد. روش پژوهش توصیفی-همبستگی به شیوه معادلات ساختاری بود. جامعه آماری پژوهش را دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال در سال 04-1403 تشکیل ‌دادند که از میان آنها 301 نفر به صورت نمونه‌گیری خوشه‌ای چند مرحله‌ای به‌عنوان گروه نمونه انتخاب شد و به پرسش‌نامه‌های اعتیاد به اینترنت یانگ (IAT)، طرحواره ناسازگار اولیه (یانگ، 1998)، حمایت اجتماعی زیمنت (MSPSS) و مقابله با استرس اندلر و پارکر (CISS-SF) پاسخ دادند. داده‎های به‌دست‌آمده با روش معادلات ساختاری و نرم‌افزار AMOS26 تجزیه‌وتحلیل شد. یافته‌ها نشان داد که طرحواره‌های ناسازگار و سبک مقابله هیجان‌مداری و اجتنابی به صورت مثبت، حمایت اجتماعی و سبکه مقابله مسئله‌مداری به صورت منفی و سبک‌های مقابله‌ای با اعتیاد به اینترنت در دانشجویان رابطه دارد (001/0˂p). هر سه سبک مقابله با استرس به صورت مثبت و معنادار رابطه بین طرحواره های ناسازگار اولیه و اعتیاد به اینترنت را در دانشجویان میانجیگری می کند (001/0=p). هر سه سبک مقابله با استرس به صورت منفی و معنادار رابطه بین حمایت اجتماعی ادراک شده و اعتیاد به اینترنت را در دانشجویان میانجیگری می کند (001/0=p). با توجه به نتایج پژوهش حاضر می‌توان گفت طرحواره‌های ناسازگار اولیه با افزایش اعتیاد به اینترنت و حمایت اجتماعی با کاهش آن رابطه دارند. سبک‌های مقابله هیجان‌مدار و اجتنابی این ارتباط را تقویت و سبک مقابله مسئله‌مدار آن را تضعیف می‌کند. بنابراین، تقویت مهارت‌های مقابله مسئله‌محور برای پیشگیری و کاهش اعتیاد اینترنتی ضروری است.تقویت مهارت‌های مقابله مسئله‌محور در دانشجویان و شبکه‌های اجتماعی می‌تواند به کاهش اعتیاد به اینترنت کمک کند. این نتایج قابلیت استفاده توسط روان‌شناسان و مشاوران خانواده را دارد.