فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در این مطالعه به منظور برآورد برخی پارامترهای جمعیتی و میزان همخونی در گله‌های گوسفند لری بختیاری از تعداد 81 گله گوسفند (شامل 7991 رأس میش و 366 رأس قوچ) از گله‌های مردمی پرورش یافته تحت سیستم‌های رایج طی سال‌های 1394 و 1395 رکوردگیری شد. نحوه جمع‌آوری داده‌ها در گله‌های مردمی به صورت پرسشنامه‌ای و استفاده از اطلاعات یک سال گذشته دامدار، رکوردهای یاداشت شده، رکوردگیری مستقیم و مصاحبه با دامدار بود. نتایج نشان داد که در 68 درصد از گله‌های مورد بررسی، جایگزین‌های نر از داخل گله انتخاب می‌شد، معیار انتخاب در همه گله‌ها خصوصیات ظاهری چشمی و نحوه آمیزش نیز تصادفی بود. متوسط فاصله نسل معادل 30/3 سال، تعداد میش مولد 6/98 رأس، تعداد قوچ مولد 5/4 رأس، نسبت قوچ به میش 6/4 درصد، مدت ماندگاری قوچ در گله 4/3 سال و 57/34 درصد از گله‌ها حداقل دارای یک رأس بره با ناهنجاری ژنتیکی قابل رویت بودند. بر این اساس اندازه مؤثر و میزان همخونی بدون در نظر گرفتن واریانس اندازه خانواده به ترتیب 2/17 رأس و 9/4 درصد و با لحاظ نمودن واریانس اندازه خانواده به ترتیب 8/9 رأس و 5/7 درصد در هر نسل برآورد شدند. اثر شهرستان‌ و نوع سیستم پرورشی بر اغلب پارامترهای جمعیتی مورد بررسی و میزان همخونی معنی‌دار بود (05/0 P<). بنابراین، میانگین اندازه مؤثر گله‌های مردمی پایین‌تر از حداقل توصیه شده برای حفظ تنوع ژنتیکی و اعمال برنامه‌های اصلاحی مؤثر داخل گله‌ای بوده و این امر سبب ایجاد همخونی به میزان بیش از 5 تا 7 برابر حد مجاز شده است.