فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

دو زمین­لرزه با بزرگای گشتاوری (Mw) بیش از 6 در تاریخ 11 تیر 1401  هجری­شمسی در غرب بندر خمیر استان هرمزگان در جنوب ایران رخ‌دادند. کانون سطحی این زمین­لرزه­ها بر روی یک زون متراکم لرزه­خیزی، با روند شمال­شرق-جنوب غرب انتهای جنوب شرقی کمربند چین­خورده رانده زاگرس در جنوب ایران قرار دارند. در این پژوهش، تغییرات زمانی پارامترهای فرکتالی لرزه­خیزی شامل b-value و ابعاد فرکتالی مراکز سطحی و زمان رویداد زمین­لرزه­ها پیش از این زمین­لرزه­ها بررسی شد. داده­ها در محدوده­ دایره­ای شکل به مرکزیت کانون سطحی زمین­لرزه اول و شعاع 60 کیلومتر برای یک دوره زمانی 5/3 ساله (از ابتدای 2019 تا زمان رویداد زمین­لرزه­ها) از مرکز­ لرزه­نگاری ایران برگرفته شد. بر اساس نتایج این پژوهش، تا قبل از سال 2021 (5/1 سال پیش از رویداد زمین­لرزه­های هدف) پارامترهای فرکتالی تغییراتی متناسب با رخداد خوشه­های لرزه­ای متعدد این دوره زمانی نشان می­دهند. بین سالهای 2021 و 2022 روند تغییرات دو پارامتر b-value  و Dt پس از یک افزایش قابل توجه و De نسبتاً پایدار بوده است. سپس هر سه پارامتر لرزه­خیزی در یک دوره زمانی چند ماهه پیش از زمین­لرزه­های اصلی الگوی مشابه (افزایش مقدار) نشان داده­اند. بررسی نمودارهای نرخ ماهانه لرزه­خیزی و بزرگا-زمان نشان داد که نرخ لرزه­خیزی از اوایل سال 2021 تا قبل از زمان رویداد زمین­لرزه­های اصلی غرب بندر خمیر بسیار کم و زمین­لرزه­ها بصورت پراکنده در زمان رخ داده­اند. اما نمودارمکان-زمان نشان می­دهد که چند ماه قبل از وقوع زمین­لرزه­های اصلی یک دوره­ ­آرامش ­لرزه­ای در اطراف زمین­لرزه اصلی حاکم بوده و هم­زمان با آن در شمال منطقه لرزه­خیزی تداوم داشته است. نظر می­رسد تغییرات معنادار پارامترهای فرکتالی لرزه­خیزی در زمان حدود چند ماه پیش از رویداد زمین­لرزه اصلی به دلیل آرامش لرزه­ای حاکم بر منطقه است که می­توان آن­ها را به عنوان پیش­نشانگر میان­مدت زمین­لرزه­های 2022 غرب بندر خمیر استان هرمزگان معرفی کرد.