بررسی اثر زه‌آب‌های کشاورزی بر کیفیت آب رودخانه زرین گل استان گلستان توسط شاخص کیفی آب

نویسندگان

1 دکترای مهندسی بهداشت محیط، استادیار دانشکده بهداشت ، مرکز تحقیقات غلات، گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشگاه علوم پزشکی گلستان، گرگان ، ایران

2 دکتری اقلیم‌شناسی، استادیار مرکز آموزش علمی- کاربردی هلال‌احمر استان گلستان، گرگان، ایران

3 کارشناس ارشد مهندسی محیط‌زیست، مربی مرکز تحقیقات بهداشت محیط، گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی گلستان، گرگان، ایران

4 کارشناسی ارشد مهندسی منابع طبیعی، شیلات و محیط‌زیست، اداره محیط‌زیست دریایی، اداره کل محیط‌زیست استان گلستان، گرگان، ایران

5 دکترای مهندسی بهداشت محیط، دانشیار دانشکده بهداشت، مرکز تحقیقات بهداشت محیط، دانشگاه علوم پزشکی گلستان، گرگان، ایران

6 کارشناس ارشد شیمی، سازمان حفاظت محیط‌زیست استان گلستان، گرگان، ایران

doi
10.22038/jreh.2015.6180
چکیده

مقدمه و هدف: به‌طور‌معمول، منابع آب، شهرها، مراکز صنعتی و کشاورزی در نزدیکی رودخانه‌ها ایجاد شده‌اند. منابع آب‌ سطحی بیش از دیگر منابع تأمین آب‌ در معرض آلودگی قرار دارند. با توجه به این‌که آلاینده‌های صنعتی و کشاورزی سبب افزایش غلظت آلاینده‌ها در آب رودخانه می‌گردند، این مطالعه با هدف بررسی کیفیت رودخانه زرین‌گل و تأثیر زه‌ آب‌های کشاورزی بر آن طراحی و اجرا شده است.   مواد وروش ها: ایستگاه‌های مورد مطالعه با توجه به فعالیت کشاورزی اطراف رودخانه زرین‌گل مشخص گردید و از زه ‌آب‌های کشاورزی و رودخانه، با دوره تناوب مشخص در فصل‌ های تابستان و پاییز نمونه‌برداری انجام شد. برای محاسبه شاخص NSF WQI، پارامترهای مورد بررسی شامل  9 پارامتر اکسیژن محلول، کلی‌فرم مدفوعی، pH،BOD، درجه حرارت، فسفر، نیترات، کدورت و جامدات کل، به روش استاندارد اندازه‌گیری شدند.   یافته‌ها: نتایج به‌دست‌آمده از مطالعه بر اساس شاخص WQI، نشان داد این شاخص برای همه ایستگاه‌ها بین 54 تا 61 بوده است. زه ‌آب‌های کشاورزی شاخص WQI بین 37 تا 45 داشتند که طبق این شاخص، کیفیت آن بد به شمار می‌رود.   نتیجه‌گیری: بر اساس شاخص NSF WQI مشخص می‌شود که کیفیت آب رودخانه در حد متوسط است؛ اما زه ‌آب‌های کشاورزی کیفیت بدی دارد. دلیل قرارگیری کیفیت آب در طبقه متوسط، مقدار نسبتاً بالای مواد مغذی به‌ویژه نیترات و وجود کلی‌فرم گرماپای است که ناشی از زه‌آب‌های کشاورزی و فعالیت‌های تفرجی در بالادست ایستگاه پایش است.