تاثیر آموزش فبک بر مهارت تفکر انتقادی دانشآموزان پایه چهارم ابتدایی بر حسب عملکرد تحصیلی
نویسندگان
1 دانشیار، برنامهریزی درسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 کارشناسی ارشد، برنامهریزی درسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
3 استادیار، تکنولوژی آموزشی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
10.22034/naes.2026.541644.1752چکیده
پژوهش حاضر به منظور " بررسی اثربخشی آموزش فلسفه برای کودکان (فبک) بر مهارت تفکرانتقادی دانشآموزان پایه چهارم ابتدایی در سه بعد خلاقیت، بلوغشناختی و درگیری ذهنی" اجرا شد؛ ضمنا تاثیر این روش بر تفکر انتقادی سه دسته از دانشآموزان (قوی- متوسط- ضعیف) مورد بررسی قرار گرفت. از جامعه دانشآموزان دختر پایه چهارم ابتدایی منطقه 15 شهر تهران، یک مدرسه با روش خوشهای انتخاب شد و به طور تصادفی دو کلاس پایه چهارم در گروه آزمایش و کنترل قرار گرفتند. روش پژوهشی از نوع شبهآزمایشی با پیشآزمون و پسآزمون بود. برای اندازهگیری تفکر انتقادی دانشآموزان از پرسشنامه تفکر انتقادی ریتکس (2003) استفاده شد. مداخله آموزشی در قالب روش فبک در 12 جلسه آموزشی 60 دقیقهای برای گروه آزمایش انجام شد. یافتههای حاصل از آزمون تحلیل کواریانس چندمتغیری (MANCOVA) نشان داد که روش فبک بر بهبود تفکر انتقادی دانشآموزان در سه بعد خلاقیت، بلوغشناختی و درگیری ذهنی، تاثیر دارند. میزان تاثیر آموزش فبک بر مهارت تفکر انتقادی بر اساس عملکرد تحصیلی، در بین دانشآموزان متوسط و ضعیف تفاوت معناداری وجود ندارد؛ اما بین دانشآموزان قوی و ضعیف و همپنین دانشآموزان قوی و متوسط تفاوت معنادار است. در پایان به این موضوع که اجرای موفق این روش نیازمند توجه همزمان به محتوای آموزشی، شیوه تدریس و ایجاد فضایی مشارکتی است که بتواند پاسخگوی تفاوتهای فردی دانشآموزان باشد، تاکید و به برخی پیشنهادات کاربردی اشاره شده است.
