معرفی و تحلیل نسخۀ حساب اثر میرمحمد قاسم اسیر ورامینی
نویسندگان
1 گروه زبان و ادبیات فارسی. دانشگاه فرهنگیان. همدان. ایران
2 زبان و ادبیات فارسی، دانشکده علوم انسانی. دانشگاه بوعلی سینا. همدان. ایران
doi
10.22034/crtc.2022.342213.1002چکیده
آثار علمی، بخش مهمی از مجموعه تالیفات تاریخی ایران را تشکیل می دهند. علوم ریاضی و حساب از جمله علوم مورد توجه دانشمندان ایرانی بودهاست. بررسی نسخ خطی ریاضی و حساب و هندسه از حیث شناساندن تاریخ علم، استفاده از محتویات آنها برای پایهگذاری دانشهای نوین و همچنین اطلاع یافتن از ویژگیهای ادبی و زبانی دورهای که در آن تألیف شدهاند از اهمیت ویژهای برخوردار است. براین اساس بررسی و تصحیح اینگونه نسخ حتی اگر در ردۀ آثار درجۀ یک ادبی و علمی نباشند، میتواند در اولویت محققان و مصححان فعال در این حوزه قرار گیرد. رسالۀ حساب از تالیفات قرن نهم و دهم در حوزۀ ریاضیات و علم حساب و هندسه است. نویسندۀ این اثر، میرمحمد قاسم اسیر ورامینی (اصفهانی) است. این کتاب در شهر بغداد نوشته شده و کاتب اثر همان مؤلف اثر است. تاریخ کتابت آن مطابق اظهار مؤلف و کاتب آن به سال 900 ق باز میگردد. این اثر شامل یک مقدمه و یک خاتمه و همچنین سه مقاله میباشد که هر کدام از این مقالات به فصلهای گوناگونی تقسیم میشوند. در این پژوهش مهم-ترین ویژگیهای رسالة حساب، همراه با معرفی نسخۀ خطی آن نگاشته میشود و در نهایت نسخه از دید محتوایی مورد بررسی قرار میگیرد.
