فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

منطقه خاورمیانه به‌خصوص شرق دریای مدیترانه، گاهی تحت تأثیر بارش‌های شدیدی است که منجر به خسارت‌های مالی و جانی فراوانی می‌شود. این بارش‌ها دلایل مختلفی دارد که یکی از آنها فعّال شدن ناوة دریای سرخ (RST) است. ناوة دریای سرخ یک ناوة وارونة سامانة کم‌فشار در وردسپهر زیرین بر روی شمال‌شرق آفریقا و دریای سرخ است. هدف اصلی پژوهش حاضر، بررسی نحوة فعّالیّت کشانة تاوایی پتانسیلی ناشی از موج راسبی در وردسپهر زبرین و برهمکنش آن با گردش در وردسپهر زیرین و تأثیر آن در فعّال شدن RST و وقوع رویدادهای بارشی‌ فرین (EPE) در منطقه است. در این پژوهش از داده‌های Era-Intream استفاده شده است. همچنین با کمک مدل WRF،  بی‌هنجاری تاوایی پتانسیلی (PV) در ترازهای زبرین و میانی وردسپهر حذف شده است. سپس با  بررسی کمیّت‌های هواشناختی با و بدون حضور بی‌هنجاری PV، به تأثیر کشانة PV و ناوة شرق دریای مدیترانه در فعّال شدن RST در چند رویداد بارشی فرین در منطقه پرداخته شده است. در این مطالعه دو دسته EPE که در اثر فعّالیّت ناوة دریای سرخ (ARST) و یا عوامل دیگری غیر از ARST به‌وجود آمدند، بررسی شده است.    نتایج حاکی از آن است که در EPEهای ناشی از ARST (نوامبر 1994 و دسامبر 1993)، گسترش جنوب‌سوی ناوة تراز زبرین در شرق دریای مدیترانه به همراه کشانة PV و فرارفت سرد سطوح زبرین از شروط اصلی در فعال‌سازی ناوة دریای سرخ هستند. اما مواردی مثل رویداد مه 1982 هم وجود دارد که ناوة مذکور در تراز میانی وردسپهر گسترش جنوب­سو داشته ولی با شکست موج راسبی و کشانة PV تراز زبرین همراه نبوده است. از سوی دیگر، در سامانه­هایی که در آنها RST فعّال نیست، عوامل دیگری از جمله عوامل ترمودینامیکی  یا شرایط کوهساری منطقه نقش کلیدی داشته  و تاثیر عوامل سطوح زبرین فقط در حد تغییر میزان انتقال رطوبت به منطقه بوده است.