ارزیابی دقت زمانی-مکانی برآورد بارش پایگاه داده‌ ERA-5 بر روی ایران

نویسندگان

1 استاد، گروه آب و هواشناسی دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران

2 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد آب و هواشناسی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران

doi
10.30499/ijg.2024.455625.1599
چکیده

در این پژوهش میزان دقت زمانی-مکانی پایگاه داده­ ERA-5 در برآورد بارش بر روی گستره­ی ایران طی بازه­ آماری 1998تا 2019 مورد ارزیابی قرار گرفت. برای این منظور از داده­های بارش پایگاه ERA-5 با تفکیک مکانی 25/0 درجه­ قوسی در مقایسه با داده­های ایستگاه­های هواشناسی استفاده شد. جهت ارزیابی دقت برآورد بارش این پایگاه داده از نمایه­های مختلف آماری شامل ضریب همبستگی (R)، مقدار درصد اریبی (PBias)، ریشه­ی دوم میانگین مربعات خطا (RMSE)، احتمال تشخیص (POD)، نسبت هشدار اشتباه (FAR)، شاخص آستانه موفقیت (CSI) و دیاگرام تیلور بهره گرفته شد. یافته­ها نشان داد که پایگاه داده­ ERA-5 الگوی توزیع مکانی بارش را در اغلب گستره­ی ایران به‌خوبی نشان می­دهد و میانگین پهنه­ای ضریب همبستگی بین داده‌های ایستگاهی و پایگاه داده در کلیه­ی ماه‌های سال بیش از 9/0 است. اگرچه بین سری زمانی مقادیر بارش برآورد شده توسط پایگاه داده و مقادیر بارش مشاهده شده بر روی ایستگاه­های هواشناسی هماهنگی بالایی در اغلب مناطق ایران دیده می­شود ولی میزان بارش برآورد شده­ی پایگاه داده در ماه­های پر بارش بر روی مناطق پربارش بیشتر از مقادیر بارش ایستگاهی است (PBias>100%). درحالی که در مناطق خشک داخلی کشور، پایگاه داده مقادیر بارش را کم­ برآورد کرده است (PBias<100%). میزان RMSE در ماه­های ژانویه، فوریه، مارس، آوریل و دسامبر  بر روی نواحی پربارش بر روی بلندی‌های زاگرس در غرب کشور و جنوب غرب دریای خزر، به 100 میلی­متر می­رسد. بر روی مناطق کم‌بارش داخلی در اغلب ماه‌های سال مقدار RMSE کمتر از 20 میلی‌متر است. پایگاه داده در ماه­های پربارش سال به درستی روزهای بارانی و روزهای خشک را بر روی مناطق پربارش تشخیص می‌دهد. دقت تشخیص درست روزهای بارانی در ماه­های ژانویه تا آوریل و نوامبر و دسامبر بیش از 9/0 است و نسبت هشدار اشتباه روزهای خشک در ماه­های بارانی کمتر از 40 درصد است. به‌طور کلی بر روی مناطق پربارش کشور دقت تشخیص روزهای بارانی و خشک به بیش از 6/0 می­رسد.