فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تنگه‌ هرمز آب‌راهی ارزشمند از لحاظ اقتصادی، سیاسی، نظامی، علمی و شیلاتی است. به‌طورکلی عمق آن با حرکت به‌شرق و جنوب افزایش می‌یابد. در آن گودال‌‌‌‌هایی واقع شده است که بسیار ناشناخته است که هریک از آن گودال‌ها شرایط منحصر به فرد و مخصوص خود را دارد. یکی از بزرگ‌ترین گودال‌‌‌‌های شناخته شده در آب‌‌‌‌های ایرانی در غرب تنگه‌ هرمز و جنوب جزیره‌ تنب بزرگ قرار دارد. در پژوهش پیش‌رو، ویژگی‌‌‌‌های فیزیکی این گودال اعم از دما، شوری و سرعت صوت با استفاده از داده‌‌‌‌های فصلی کاوشگر ‌‌‌خلیج‌فارس در سال2018 مورد مطالعه قرار گرفته است. داده‌‌‌‌های دما و شوری مستقیم از اندازه‌گیری دستگاه CTD با گام زمانی یک ثانیه به‌دست آمد. اطلاعات مربوط به‌سرعت صوت از بازنویسی کد‌‌‌های برنامه‌نویسی تابع کتابخانه‌ای سرعت صوت در آب دریا محاسبه شد. نتایج نشان می‌دهد در بهار و تابستان ستون آب از لحاظ دمایی سه لایه است و هر سه لایه آمیخته، ترموکلاین و عمیق مشاهده می‌شود. اما در فصول پاییز و زمستان، ستون آب به‌صورت تک لایه در می‌آید. همچنین از لحاظ شوری، ستون آب در تمامی فصول سه لایه است. در آب‌‌‌‌های به‌دام افتاده‌ اعماق، گرم‌ترین آب‌ها وجود دارد. همچنین، بیشترین سرعت صوت در فصل پاییز و بیش‌ترین غلظت شوری در فصل زمستان اندازه‌گیری شده است. شوری در اعماق گودال به بیش از psu 41 می‌رسد که بیشتر از آب خروجی ‌‌‌خلیج‌فارس در تنگه‌ی هرمز است. سرعت صوت در فصول بهار و تابستان از دما پیروی می‌کند. الگوی سرعت صوت در دو فصل پاییز و زمستان بیشتر تابع شوری است. کانال صوتی به‌صورت فصلی و تنها در دو فصل بهار و تابستان به ترتیب در محدوده عمق 20و40 متری شکل می‌گیرد که این موضوع، اهمیت لایه ترموکلاین فصلی را در مکان مناسب برای محل اختفای شناور‌‌‌های زیرسطحی و یا حتی غواصان نظامی نشان می‌دهد.