ایمان عارفانه از منظر مولانا
نویسندگان
1 استادیار دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه شیراز
doi
10.22099/jrt.2018.5042چکیده
ایمان در لغت به معنی تصدیق است، اما در اصطلاح حکما و متکلمان مسلمان به معانی مختلفی ازجمله اقرار زبانی و معرفت فلسفی بهکار رفته است. مولانا جلالالدین محمد بلخی معرفت نظری و فلسفی را طریقهی کامل و شایستهای برای شناخت خدا و حصول ایمان دینی نمیداند. ازنظر او تنها از راه حکمت ذوقی و شهودی میتوان رابطهای وجودی و مستقیم با خداوند برقرار کرد و به ایمانی عارفانه و شاهدانه نائل آمد. در پژوهش پیش رو کوشیدهایم تا عمدتاً با استناد به مثنوی معنوی، دیدگاه مولانا دربارهی ماهیت ایمان و شرایط تحقق آن و برخی از ویژگیهای مهم ایمان عارفانهی موردنظر او را تبیین و بررسی کنیم و در ضمن، روشن کنیم که ایمان عارفانه ازنظر مولانا، با ایمان مرسوم در نزد متکلمان و فیلسوفان مسلمان چه تفاوتهایی دارد. ازمنظر مولانا، ایمان حقیقتی قلبی و تجربهای شهودی است که خاستگاه آن معرفت فطری انسانها به خداست. اختیاریبودن فعل ایمان و ظرف ایمان که سرای دنیا و دار تکلیف و اختیار آدمی است و همچنین مراتبداشتن ایمان و تحولآفرینی آن، براساس همین معرفت تبیین میشود.
