رابطه سبک‌های هویت و روابط موضوعی با آشفتگی روان‌شناختی در دانش‌آموزان دوره دوم متوسطه

نویسندگان

1 دانشیار، عضو هیئت علمی گروه روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکزی، تهران، ایران

2 کارشناسی ارشد روان‌شناسی بالینی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، تهران، ایران

doi
10.22034/naes.2025.508075.1662
چکیده

زمینه و هدف: هدف از انجام پژوهش حاضر، تعیین رابطه سبک‌های هویت و روابط موضوعی با آشفتگی روان‌شناختی در دانش‌آموزان دوره دوم متوسطه بود. روش پژوهش: روش پژوهش حاضر از نوع توصیفی-همبستگی بود. جامعه آماری پژوهش شامل دانش‌آموزان دوره دوم متوسطه شهر تهران در سال تحصیلی 1402 بود. نمونه آماری شامل 260 دانش‌آموز بود که با استفاده از روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شد. جهت گردآوری اطلاعات در پژوهش حاضر از پرسشنامه‌های آشفتگی روان‌شناختی لاویبوند و لاویبوند (1995)، سبک‌های هویت برزونسکی (1992) و روابط موضوعی بل (۱۹۹۵) استفاده شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد بین سبک هویت اطلاعاتی (138/0-=r؛ 05/0>p) و سبک هویت هنجاری (404/0-=r؛ 01/0>p) با آشفتگی روان‌شناختی رابطه منفی و بین سبک هویت سردرگم (367/0=r) با آشفتگی روان‌شناختی رابطه مثبت معناداری وجود داشت (01/0>p). همچنین بین مولفه‌های روابط موضوعی شامل بی‌کفایتی اجتماعی (329/0=r)، سبک خودمحوری (365/0=r)، دلبستگی ناایمن (366/0=r) و بیگانگی (498/0=r) با آشفتگی روان‌شناختی رابطه مثبت معناداری وجود دارد (01/0>p). همچنین متغیرهای سبک‌های هویت و روابط موضوعی به ترتیب توانستند 8/20 و 4/27 درصد از تغییرات آشفتگی روان‌شناختی را تبیین کنند (92/17=F ، 32/25=F و 01/0>p). بر اساس نتایج این پژوهش به ترتیب مولفه بیگانگی (485/0) از مولفه‌های روابط موضوعی بصورت مثبت، سبک هویت هنجاری (396/0-) بصورت منفی در تبیین واریانس متغیر آشفتگی روان‌شناختی تاثیر دارند. نتیجه‌گیری: می‌توان وضعیت آشفتگی روان‌شناختی در دانش‌آموزان را با مدیریت سبک‌های هویت و روابط موضوعی بهبود بخشید.