فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زمین‌لرزة 21 اردیبهشت 1392 گوهران با بزرگای گشتاوری 1/6 بخش غربی گوة برافزایشی فرورانش فعال مکران را متاثر کرد و با گسیختگی سطحی راستالغز چپ‌بر در راستای شرقی – غربی همراه بود. ماهیت قاره‌ای این رخداد در ظاهر با جایگاه زمین‌ساختی آن در بخش غربی گوة فرورانشی مکران هم‌خوانی ندارد. این پژوهش با ارائه اطلاعات زمین‌شناسی ساختاری و نوزمین‌ساختی از منطقة تاثیر زمین‌لرزة گوهران و تلفیق آن با اطلاعات موجود تلاش دارد با توضیح لرزه‌زمین‌ساختی مناسب این رویداد لرزه‌ای، زایش آن را در میان دو جایگاه زمین‌ساختی برخوردی و فرورانشی بررسی کند. بررسی‌های دورسنجی زمین‌شناسی و زمین‌ساخت فعال بر روی تصاویر ماهواره‌ای با قدرت تفکیک بالا نشان می‌دهد دگرشکلی فعال در منطقه به طور اصلی با دسته‌ای از گسله‌های چپ‌بر کواترنری با راستای نزدیک به شرقی – غربی کنترل می‌شود که چین‌ها و راندگی‌های اصلی مکران شمالی و داخلی را بریده و جابه‌جا کرده‌اند. همراهی این گسله‌های چپ‌بر با پله‌های ساختاری در نوار مکران شمالی، و تغییر در پهنای نوار مکران داخلی تا حذف کامل آن در غرب، نشان می‌دهد (1) این گسله‌ها ساختارهای مهم پوسته‌ای هستند که از نخستین مراحل شکل‌گیری گوة برافزایشی مکران فعالیت داشته‌اند، (2) این ساختارها در اندرکنش با گسله‌های راست‌بر نزدیک به شمالی – جنوبی، در قالب جفت گسله‌های هم‌یوغ کواترنری این امکان را فراهم می‌کنند تا بخشی از کوتاه‌شدگی شمال، شمال‌شرقی میان ورقة عربی و بلوک لوت را بدون چین‌خوردگی وگسله‌های راندگی اصلی جای‌داده، باقی‌ماندة آن را به شمال منتقل کنند، و (3) آنها به عنوان پهنه‌های لرزه‌زمین‌ساختی ویژه برای میزبانی زمین‌لرزه‌های راستالغز قاره‌ای متوسط تا بزرگ باید در مطالعات تحلیل خطر زمین‌لرزه در نظر گرفته شوند. این بررسی نشان می‌دهد اندرکنش‌های ساختاری در نواحی پیچیدة زمین‌ساختی می‌تواند الگوهای به ظاهر متناقضی در دگرریختی فعال ایجاد کند که توضیح آن با مدل‌های زمین‌ساختی مبتنی بر پیش‌فرض‌های ساده دشوار است.