فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

شناسایی چشمه‌های لرزه‌‌ای مهم‌ترین مرحله  از تحلیل خطر لرزه‌ای است. این مقاله با استفاده از رویکرد لرزه‌زمین‌ساختی یک پهنه‌بندی جدید برای منطقه فرورانشی مکران که نرخ لرزه‌خیزی پائینی دارد، ارائه می‌دهد. در رویکرد لرزه‌زمین‌ساختی کمبود اطلاعات ‌لرزه‌ای، با اطلاعاتی نظیر اطلاعات ژئوفیزیکی، زمین‌ساختی، ژئودزی و تکیه بر فرض تشابه و قیاس زمین‌ساختی پهنه‌ها جبران می‌شود. اخیرا مطالعات میدانی زمین‌شناختی، زلزله‌شناختی و ژئودزی گسترده‌ای در مکران انجام شده است. با استفاده از اطلاعات جدید درباره قطعه‌بندی ابرراندگی، لرزه‌خیزی، هندسه و شیب فرورانش، مکران به ۱۴ پهنه‌ لرزه‌ای تقسیم شده است. سه مورد از این پهنه‌های لرزه‌ای به طور کامل دارای ویژگی‌های فرورانشی و بقیه دارای ویژگی‌های قاره‌ای هستند. چشمه‌های لرزه‌ای سه‌بعدی در بازه‌های عمقی مختلف تعریف شدند تا بتوان هندسه فرورانش را به خوبی توصیف کرد. برای نمونه، زمین‌لرزه‌های نرمال با عمق کانونی متوسط (۷۵-۴۰ کیلومتر) در رابطه با خمش سنگ‌کره اقیانوسی در حال فرورانش هستند و زمین‌لرز‌های ابرراندگی در ارتباط با منطقه ابرراندگی هستند که در بازه عمقی بین ۲۰ الی ۴۰ کیلومتر است. در پهنه‌بندی ارائه شده ابرراندگی مکران به دو پهنه شرقی و غربی تقسیم شده که قسمت غربی آن قفل‌شدگی بسیار کمتری از قسمت شرقی دارد. پهنه‌‌های مرتبط با دو لبه شرقی و غربی مکران نیز به ترتیب تحت تاثیر سامانه‌ گسله‌های قاره‌ای راستالغز چپ‌بر اورناچ‌نال-چمن و راستالغز راست‌بر میناب-زندان-پالامی هستند. با توجه به نرخ کرنش زیاد مشاهده شده، پهنه‌بندی لرزه‌ای جدید بالاترین خطر لرزه‌ای را در دو منطقه تبدیلی پیش‌بینی می‌کند. به علت نسبت قفل‌شدگی بسیار بیشتر، خطر زمین‌لرزه و سونامی در شرق مکران بسیار بالاتر از غرب مکران خواهد بود. انتظار می‌رود ایرانشهر دارای سطح خطر لرزه‌ای بالایی باشد چون در تقاطع سامانه گسله‌ای لبه غربی منطقه زمین‌درز سیستان و سامانه گسله‌ای شرقی-‌غربی جنوب فروافتادگی جازموریان واقع شده و علاوه بر آن بر روی پهنه لرزه‌ای مسبب زمین‌لرزه‌های با عمق متوسط قرار می‌گیرد.