بررسی توزیع کلروفیل‌آ و دمای سطح دریا در دریای عمان با روش دورسنجی تصاویر ماهواره‌ای مودیس برای دوره 2020-2000

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، دانشکده علوم و فنون دریایی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران

2 دانشیار، دانشکده علوم و فنون دریایی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران

3 کارشناسی ارشد، دانشکده علوم و فنون دریایی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران

doi
10.30499/ijg.2024.424420.1550
چکیده

دمای سطح دریا، یکی از مهمترین پارامترها در اقیانوس‌شناسی و اندازه‌گیری‌های دریایی است. همچنین کلروفیل‌آ از پارامترهای مهمی است که ویژگی‌های زیستی و غیرزیستی مناطق دریایی را تحت تأثیر قرار می‌دهد. مطالعه حاضر با هدف بررسی تغییرات دمای سطح دریا، در رابطه با ایجاد، پراکندگی و توزیع کلروفیل‌آ در محدوده بندر جاسک انجام شده است. جهت نیل به هدف مذکور از تصاویر ماهواره‌ای مربوط به سنجنده مودیس در طول یک دوره 21 ساله (2020 - 2000) و به تفکیک فصول مختلف استفاده گردید. سپس، مقادیر میانگین هر دو پارامتر برای 21 سال به صورت فصلی، سالیانه و کل منطقه، از طریق ضریب همبستگی پیرسون محاسبه شدند. با توجه به نقشه­های دمای سطح دریا، قسمت‌های نزدیک به ساحل و مناطق غربی منطقه مورد مطالعه از دمای بیشتری نسبت به سایر مناطق برخوردارند. یافته­های تحقیق نشان می‌دهد که میانگین دمای سطح دریا از نظر زمانی دارای تغییراتی است. از سوی دیگر بر اساس نقشه‌های استخراج شده از غلظت کلروفیل‌آ، به لحاظ توزیع مکانی، بیشترین میزان کلروفیل‌آ در مناطق ساحلی و مجاور آن می­باشد به طوری که در سواحل جنوبی استان سیستان و بلوچستان، منطقه چابهار و همچنین بخش‌های غربی استان هرمزگان بیشترین میزان آن وجود دارد. نتایج مربوط به کلروفیل‌آ به خوبی وجود فراجوشی ساحلی را در بخش شمالی سواحل مکران نشان می‌دهد. به طور کلی پراکندگی کلروفیل‌آ در منطقه مورد مطالعه در فصل‌های سرد نسبت به فصل‌های گرم و نیمه گرم بیشتر می‌باشد. رابطه همبستگی بین تغییرات دمای سطح دریا و میزان غلظت کلروفیل‌آ بیانگر آن است که در فصل پائیز و زمستان همبستگی از نوع منفی و در تابستان و بهار از نوع مثبت وجود دارد.