فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زمینه و هدف: اختلال نقص توجه-بیش‌فعالی (ADHD) یکی از شایع‌ترین اختلالات عصبی-رشدی در کودکان است که خودکنترلی پایین از ویژگی‌های بارز آن محسوب می‌شود. هدف این پژوهش بررسی اثربخشی برنامه عصب روان‌شناختی کودک‌محور تلفیقی با آموزش تنظیم هیجان بر بهبود خودکنترلی کودکان مبتلا به ADHD بود.روش پژوهش: این مطالعه به روش نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون و گروه گواه به همراه مرحله پیگیری دوماهه انجام شد. جامعه آماری شامل دانش‌آموزان ۷ تا ۱۱ ساله مبتلا به ADHD در شهر یزد در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۴ بود. از این جامعه، ۳۰ نفر به روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای انتخاب و به دو گروه آزمایش و گواه تقسیم شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه اختلال کم‌توجهی و بیش‌فعالی کانرز و پرسشنامه خودکنترلی (SCQ) بودند. برنامه مداخله شامل ۱۰ جلسه ۲ ساعته عصب روان‌شناختی کودک‌محور همراه با آموزش تنظیم هیجان بود. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS-26 و روش تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر تحلیل شدند.یافته‌ها: نتایج نشان داد با توجه به نمره کلی خود کنترلی(98/7 F= و 002/0 P=) و ابعاد آن یعنی خود کنترلی (25/6 F= و 002/0 P=)، تکانشگری(50/7 F= و 001/0 P=) و خودکنترلی/تکانشگری(75/5 F= و 002/0 P=) متغیر مستقل (آموزش عصب‌روانشناختی کودک‌محور به همراه آموزش تنظیم هیجان) به شکل معناداری تأثیرگذار بر تغییر در متغیرهای وابسته بوده است. همچنین، تفاوت معناداری بین نمرات پس‌آزمون و پیگیری مشاهده نشد، که نشان‌دهنده پایداری اثر مداخله بود. در گروه گواه، تغییرات معناداری مشاهده نشد.نتیجه‌گیری: برنامه عصب روان‌شناختی کودک‌محور همراه با آموزش تنظیم هیجان، مداخله‌ای مؤثر برای بهبود خودکنترلی در کودکان مبتلا به ADHD است. پیشنهاد می‌شود این برنامه در محیط‌های آموزشی و درمانی برای کمک به کودکان مبتلا به ADHD به‌کار گرفته شود.