مدل‌سازی پیش‌بین‌کننده‌های روان‌شناختی اختلالات خوردن: آزمون نقش ذهنی‌سازی و تنظیم هیجان در چارچوب معادلات ساختاری

نویسندگان

1 گروه روانشناسی، واحد مرودشت، دانشگاه آزاد اسلامی، مرودشت، ایران.

2 گروه روانشناسی، واحد مرودشت، دانشگاه آزاد اسلامی، مرودشت، ایران.

3 گروه روانشناسی، واحد مرودشت، دانشگاه آزاد اسلامی، مرودشت، ایران.

4 گروه روانشناسی، واحد مرودشت، دانشگاه آزاد اسلامی، مرودشت، ایران.

doi
10.22034/naes.2025.518796.1689
چکیده

زمینه و هدف: اختلالات خوردن از جمله چالش‌برانگیزترین اختلالات روان‌شناختی با پیامدهای منفی جسمانی و روانی هستند. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش ذهنی‌سازی و تنظیم هیجان در پیش‌بینی اختلالات خوردن در چارچوب مدل‌سازی معادلات ساختاری انجام شد.روش: این مطالعه از نوع همبستگی با تأکید بر مدل‌سازی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری شامل 320 نوجوان (160 پسر و 160 دختر) 15 تا 18 ساله شهر شیراز بود که به روش نمونه‌گیری خوشه‌ای انتخاب شدند. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه‌های اختلال خوردن گارنر (EDI)، تنظیم هیجان (ERQ-CA)، و عملکرد بازتابی (RFQ) جمع‌آوری و با نرم‌افزارهای SPSS و AMOS تحلیل شدند.یافته‌ها: نتایج نشان داد تنظیم هیجان مثبت (β: 0.38) و منفی (β:0.24) اثر مستقیم و معناداری بر اختلالات خوردن دارند. ذهنی‌سازی (اطمینان) نیز با اثر منفی (β:-0.17) به عنوان عامل محافظتی عمل کرد. تحلیل میانجی‌گری نشان داد تنظیم هیجان رابطه بین ذهنی‌سازی و اختلالات خوردن را میانجی‌گری می‌کند (P<0.05). شاخص‌های برازش مدل (RMSEA=0.097; CFI=0.922) حاکی از برازش مطلوب مدل بود.نتیجه‌گیری: یافته‌ها بر اهمیت تقویت ذهنی‌سازی و تنظیم هیجان به عنوان عوامل کلیدی در پیشگیری و درمان اختلالات خوردن تأکید دارند. طراحی مداخلات آموزشی مبتنی بر این سازه‌ها در محیط‌های مدرسه‌ای پیشنهاد می‌شود. این مطالعه با پر کردن خلأ پژوهشی در بررسی تعامل ذهنی‌سازی و تنظیم هیجان، گامی مؤثر در جهت درک مکانیسم‌های زیربنایی این اختلالات برداشته است.