تحلیل انتقادی رسمیت بخشی به روابط جنسی پرخطرِ جمعیت‌های کلیدی در اسناد سازمان-ملل‌متحد از منظر جمعیتی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه مطالعات زنان و خانواده، دانشکده سبک زندگی اسلامی ایرانی، دانشگاه جامع انقلاب اسلامی، تهران، ایران

2 استادیار، گروه مطالعات زنان و خانواده، دانشکده سبک زندگی اسلامی ایرانی، دانشگاه جامع انقلاب اسلامی، تهران، ایران

3 دانشجوی دکتری، گروه جامعه شناسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
چکیده

این پژوهش به مسئله رسمیت‌بخشی به روابط جنسی پرخطرِ جمعیت‌های کلیدی در اسناد سازمان‌ملل‌متحد می-پردازد که در چند دهه اخیر به‌طور فزاینده‌ای به یکی از مسائل مهم در سیاست‌گذاری‌های جهانی تبدیل شده است. این اسناد به بررسی و تحلیل وضعیت‌های اجتماعی، بهداشتی و حقوقی جمعیت‌های کلیدی مانند همجنس‌گرایان، زنان تن‌فروش، افراد نوجوان و جوان با رفتار جنسی پرخطر، و افراد مبتلا به بیماری‌های خاص پرداخته و بر رفتارهای جنسی، حمایت و ارتقاء آگاهی‌ها و پیشگیری از انتقال بیماری‌ها بدون تمرکز ویژه بر اصلاح این رفتارها تاکید دارند و به‌طور ضمنی، رفتارهای جنسی پرخطر را مشروعیت می‌بخشند. روش‌شناسی این پژوهش بر پارادایم انتقادی استوار است که در آن اسناد سازمان‌ملل‌متحد و نهادهای وابسته به آن با استفاده از استراتژی تحلیل مضمونِ اسناد رسمی، مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. جامعه هدف شامل اسناد رسمی سازمان‌ملل‌متحد در زمینه سیاست‌گذاری بهداشتی و حقوق جنسی است که با نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. نمونه‌های این پژوهش شامل 19 سند کلیدی در این حوزه است. فرایند انتخاب اسناد تا جایی ادامه یافت که بررسی اسناد جدید، مفاهیم تازه‌ای به تحلیل اضافه نکرد. واکاوی این اسناد حاکی از آن است که سیاست‌های مذکور بر حقوق و عدالت برای جمعیت‌های کلیدی تأکید دارند، اما به‌طور ضمنی رفتارهای جنسی پرخطر را مشروعیت می‌بخشند که پیامدهای منفی‌ نظیر کاهش ثبات جمعیتی و افزایش آسیب‌های اجتماعی را به دنبال دارد. بنابراین، سیاست‌های مذکور باید به جای تأکید بر مشروعیت‌بخشی، به اصلاح رفتارهای پرخطر و تقویت ساختارهای پایدار جمعیتی و اجتماعی معطوف شوند.