فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: شرکت‌های ایرانی در حال ورود به بازارهای رقابتی جهانی هستند و نیاز به مدیریت منابع و کاهش هزینه‌ها بیش از گذشته احساس می‌شود. بدون بهره‌گیری از رویه‌های نوین حسابداری مدیریت، شرکت‌ها قادر نخواهند بود که به‌طور مؤثر از منابع خود بهره ببرند یا استراتژی‌های لازم برای رقابت در سطح بین‌المللی را اتخاذ کنند. از طرفی دیگر، سرمایه‌گذاران نهادی به‌عنوان بازیگران کلیدی در بازارهای مالی، تأثیر چشمگیری بر تصمیمات مدیریتی و راهبردهای شرکت‌ها دارند. این سرمایه‌گذاران، با دسترسی به منابع مالی گسترده و تحلیل‌های عمیق، اغلب به‌دنبال بهبود عملکرد شرکت‌ها و افزایش ارزش سهام هستند و می‌توانند با درخواست شفافیت بیشتر و بهره‌مندی از ابزارهای پیشرفتۀ حسابداری مدیریت، سازمان‌ها را به‌سمت اتخاذ تصمیم‌های بهینه و کارآمد سوق دهند. بنابراین پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش رویه‌های حسابداری مدیریت در خلق ارزش شرکت و تأثیر سرمایه‌گذاران نهادی بر این رابطه، با در نظر گرفتن شرایط اقتضایی مانند چرخۀ عمر و اندازۀ شرکت، انجام شده است. با توجه به اهمیت این عوامل در تصمیم‌گیری‌های مدیریتی و تأثیر آن‌ها بر عملکرد بلندمدت شرکت، پژوهش حاضر به شناسایی روابط بین این متغیرها پرداخته است. روش: برای تحلیل روابط در این پژوهش، از رویکرد کمّی و الگوهای اندازه‌گیری اقتباس‌شده برای سنجش رویه‌های حسابداری مدیریت و شاخص‌های چرخۀ عمر شرکت‌ها استفاده شده است. نمونۀ آماری پژوهش، ۱۷۵ شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران، طی دورۀ ۱۰ ساله، از سال ۱۳۹۲ تا ۱۴۰۱ بوده است. داده‌ها با استفاده از تحلیل رگرسیونی برای تعیین تأثیر متغیرهای اقتضایی و سرمایه‌گذاران نهادی و به‌کمک نرم‌افزار ایویز تحلیل شدند. یافته‌ها: یافته‌ها نشان می‌دهد که تطابق رویه‌های حسابداری مدیریت با محیط کسب‌وکار، در حالی‌که ممکن است در کوتاه‌مدت موجب کاهش عملکرد شرکت (بازده دارایی‌ها) شود، در بلندمدت بر عملکرد شرکت تأثیر مثبتی دارد. این یافته حاکی از آن است که شرکت‌ها، نباید فقط بر اساس عملکرد کوتاه‌مدت تصمیم‌گیری کنند، بلکه باید راهبرد بلندمدتی را در نظر بگیرند که در آن رویه‌های حسابداری مدیریت با محیط کسب‌وکار تطابق دارد. این مطالعه، همچنین با بررسی تأثیر سرمایه‌گذاران نهادی بر رویه‌های حسابداری مدیریت نشان می‌دهد که با افزایش درصد مالکیت سهام شرکت توسط سرمایه‌گذاران نهادی، رویه‌های حسابداری مدیریت شرکت کمتر با محیط کسب‌وکار تطابق پیدا می‌کند. این یافته می‌تواند از تمایل سرمایه‌گذاران نهادی به رویکردهای حسابداری مدیریت محافظه‌کارانه نشئت گرفته باشد. نتیجه‌گیری: این مطالعه نشان می‌دهد که تأثیر رویه‌های حسابداری مدیریت بر خلق ارزش شرکت، به عوامل اقتضایی، از جمله چرخۀ عمر و اندازۀ شرکت وابسته است. به عبارت دیگر، رویه‌های حسابداری مدیریت، به‌تنهایی قادر نیستند که ارزش پایدار خلق کنند، بلکه باید با نیازهای خاص هر مرحله از چرخۀ عمر سازمان هماهنگ شوند. افزون‌براین، یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که افزایش درصد مالکیت نهادی، معمولاً با کاهش استفاده از رویه‌های حسابداری مدیریت همراه است؛ زیرا سرمایه‌گذاران نهادی فشار می‌آورند تا به سوددهی کوتاه‌مدت توجه شود. این امر ممکن است نوآوری و تغییرات اساسی در رویه‌ها را محدود کند. همچنین، تمرکز مالکیت نزد بزرگ‌ترین سهام‌داران نهادی، می‌تواند به بهبود نظارت و تصمیم‌گیری استراتژیک منجر شود. عواملی مانند نوسان‌های اقتصادی و عدم شفافیت نیز می‌توانند موجب تمرکز بیشتر سرمایه‌گذاران نهادی بر سودهای کوتاه‌مدت شوند که کیفیت رویه‌های حسابداری و تصمیمات مدیریتی را تحت تأثیر قرار می‌دهد. این پژوهش ضمن تأکید بر اهمیت رویکرد اقتضایی در حسابداری مدیریت، به مدیران پیشنهاد می‌دهد که در طراحی و اجرای سیستم‌های حسابداری، به تناسب آن‌ها با شرایط محیطی و ویژگی‌های سازمانی توجه ویژه داشته باشند و به‌خصوص در شرکت‌هایی که تحت مالکیت سرمایه‌گذاران نهادی هستند، به نیازها و انتظارهای این گروه از سهام‌داران پاسخ مناسبی دهند.