تضعیف نوفه تلاطم بر روی دادههای لرزهای دریایی با استفاده از روش تجزیه مد متغیر در یک رهیافت خودکار
نویسندگان
1 استادیار، دانشکده مهندسی معدن، نفت و ژئوفیزیک، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران
2 کارشناسی ارشد، دانشکده مهندسی معدن، نفت و ژئوفیزیک، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران
3 دانشیار، دانشکده مهندسی معدن، نفت و ژئوفیزیک، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران
doi
10.30499/ijg.2024.447761.1584چکیده
تضعیف نوفه یکی از مراحل مهم در پردازش دادههای لرزهای میباشد که میتواند باعث بهبود نتایج دیگر مراحل پردازشی و پیرو آن تفسیر دقیقتر مقاطع لرزهای شود. یکی از نوفههای موجود در دادههای لرزهای دریایی نوفه تلاطم میباشد که دارای دامنهی بالا و باند فرکانسی پایین است و در دادهها به صورت نوارهای عمودی مشاهده میشود. روشهای مختلفی برای تضعیف نوفه تلاطم وجود دارند که هر یک مزایا و محدودیتهایی دارند. رهیافت بیشتر روشهای نوفهزدایی جداسازی حداکثری نوفه از سیگنال است که در حین تضعیف نوفه کمترین آسیب به سیگنالهای مطلوب زده شود. تجزیه مد متغیر روشی است که با جداسازی مدهای مختلف سیگنال و نوفه در این زمینه نتایج امیدبخشی داشته است. اگرچه با توجه به اینکه این روش بر روی سیگنالها بصورت جداگانه اعمال میشود و چون تشخیص مد آلوده در فرایند تجزیه نیاز به نقش کاربر دارد، لذا کارایی روش برای نوفهزدایی از دادههای لرزهای، که شامل تعداد زیادی ردلرزه هستند، تحت تأثیر قرار میگیرد. به همین منظور در این مقاله یک الگوریتم خودکار برای تضعیف نوفه تلاطم با استفاده از تجزیه مد متغیر پیشنهاد شده است. در این الگوریتم ابتدا هر ردلرزه با تجزیه مد متغیر به مدهای سازندهاش تجزیه میشود. سپس بصورت خودکار و بر مبنای تابع خودهمبستگی، مدهای آلوده به نوفه تلاطم شناسایی شده و در یک فرایند آستانهگذاری خاص، این مدها نوفهزدایی شده و سپس سیگنال بازسازی میشود. کارایی الگوریتم پیشنهادی با بکارگیری آن بر روی دادههای لرزهای مصنوعی و واقعی به اثبات رسیده است. قابل ذکر است که این روش در مقایسه با فیلتر بالاگذر و روش نوفهزدایی زمان-فرکانس (TFDN) متداول، عملکرد بهتری را از خود نشان می دهد، به گونهای که به طور مؤثر نوفه تلاطم را تضعیف میکند و در عین حال اطلاعات باارزش لرزهای با فرکانس پایین را حفظ مینماید.
